Με αργούς ρυθμούς η διαδικασία αξιολόγησης των ΑΕΙ και ΤΕΙ

Με αργούς ρυθμούς προχωρά η διαδικασία αξιολόγησης των ΑΕΙ και ΤΕΙ από την Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία ιδρύθηκε το 2006.

Όπως αναφέρουν Τα Νέα, από τα 490 τμήματα ΑΕΙ και ΤΕΙ μόλις 115 έχουν αρχίσει διαδικασίες εσωτερικής αξιολόγησης. Επιπλέον, σε 25- 35 από αυτά εκτιμάται ότι οι διαδικασίες εξωτερικής αξιολόγησης (από επιτροπή ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων) θα αρχίσουν μέσα στη χρονιά.

Αντίθετα, συστήματα ποιοτικής αξιολόγησης εφαρμόζονται στην Ευρώπη ήδη από το 1984. Η πρώτη χώρα ήταν η Γαλλία και στο τέλος της δεκαετίας του 1980 ο θεσμός επεκτάθηκε σε Βρετανία, Ολλανδία και Δανία.

Πριν από την ίδρυση της Αρχής Διασφάλισης μόλις οκτώ ΑΕΙ της χώρας είχαν ξεκινήσει είτε αυτόνομα είτε μέσω της ΕUΑ (Εuropean University Αssociation) διαδικασίες αξιολόγησης.

Πρόκειται για τα πανεπιστήμια: Δημοκρίτειο, Μακεδονίας, Πατρών, Ιωαννίνων, Αριστοτέλειο, Κρήτης, Θεσσαλίας και Αιγαίου.

Newsroom ΔΟΛ, 31/3/2008

Συγχωνεύονται ΤΕΙ της περιφέρειας

(Το ΒΗΜΑ, 16/03/2008)

Σχέδιο συγχώνευσης των ΤΕΙ της περιφέρειας που καλύπτουν κάθε χρόνο λιγότερο από το 15% των θέσεων εισακτέων στα προγράμματά τους επεξεργάζεται το υπουργείο Παιδείας. Η ηγεσία του περιμένει την πρώτη έκκληση βοηθείας από τις ηγεσίες των τεχνολογικών ιδρυμάτων που θα δεχθούν και εφέτος μονοψήφιο αριθμό εισακτέων για να προχωρήσει στην εφαρμογή του. Σε πρώτη φάση και προκειμένου να μην υπάρξουν αντιδράσεις θα μελετηθούν ενσωματώσεις τμημάτων ή αλλαγές επιστημονικών αντικειμένων μέσα στα ΤΕΙ και όχι περιορισμός του συνολικού αριθμού των τεχνολογικών ιδρυμάτων της χώρας.

Ταυτόχρονα όμως το υπουργείο Παιδείας παραδίδει εφέτος τη «σκυτάλη» του καθορισμού των εισακτέων στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας. Στην τελευταία ετήσια ανακοίνωσή του των εισακτέων ωστόσο αύξησε κατά 25% τον αριθμό τους αλλά μόνο στα τμήματα της περιφέρειας που δεν αναμένουν να δουν το όνομά τους στις λίστες με τις περιζήτητες σπουδές. Είναι χαρακτηριστικό ότι τμήματα όπως το Τμήμα Τουριστικών Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Ηπείρου δέχεται και εφέτος 300 εισακτέους, ενώ πέρυσι κάλυψε μόλις τέσσερις θέσεις από τις 280 που είχε δεχθεί λόγω της βαθμολογικής βάσης του δέκα.

Αντίστοιχα το Τμήμα Ζωικής Παραγωγής του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας δέχεται εφέτος 400(!) εισακτέους ενώ πέρυσι δεν είχε ούτε πέντε πρωτοετείς σπουδαστές. Στο ΤΕΙ Ιχθυοκομίας - Αλιείας Ηπείρου προσφέρονται 350 θέσεις εισακτέων, ενώ την ίδια στιγμή πανεπιστημιακά τμήματα των αστικών κέντρων όπως η Κοινωνιολογία της Παντείου μειώνoυν εφέτος κατά δεκάδες άτομα τους εισακτέους στα προγράμματά τους.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της εφετινής κατανομής των εισακτέων σε ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι ότι οι «πόρτες» πλέον κλείνουν όχι μόνο για τα περιζήτητα τμήματα αλλά σε όλα τα τμήματα των αστικών κέντρων της χώρας. Σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη η πολιτική μείωσης των εισακτέων που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια αναμένεται ότι θα κορυφωθεί την επόμενη χρονιά, από την οποία και ο αριθμός τους δεν θα ορίζεται ετησίως αλλά σε τετραετή βάση από τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ της χώρας.

Τα παραπάνω αποδεικνύει και η διαχρονική εξέλιξη του αριθμού των εισακτέων στα περιζήτητα πανεπιστημιακά τμήματα. Π.χ., η Νομική Σχολή της Αθήνας το 2000 είχε δεχθεί 640 εισακτέους και εφέτος δέχεται 400 φοιτητές (στη Θεσσαλονίκη η αντίστοιχη σχολή είχε 565 εισακτέους το 2000 και 350 εφέτος). Η Ιατρική Σχολή Αθηνών το 2000 είχε δεχθεί 275 άτομα και εφέτος δέχθηκε 160 άτομα. Το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Αθηνών είχε δεχθεί 515 εισακτέους το 2000 και εφέτος δέχεται 320. Στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο η περιζήτητη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών, που το 2000 δέχθηκε 215 άτομα, εφέτος δέχεται 130, ενώ οι Αρχιτέκτονες από 195 εισακτέους πριν από επτά χρόνια «έπεσαν» εφέτος στα 100 άτομα.

Στα ΤΕΙ, όμως, όπου οι αριθμοί των εισακτέων έμειναν εφέτος αναλλοίωτοι σε σχέση με πέρυσι, η εικόνα φαίνεται ότι θα αλλάξει πολύ τα επόμενα χρόνια. Η έμμεση αξιολόγηση των προγραμμάτων τους που έγινε την προηγούμενη χρονιά μέσω των κενών θέσεων στους εισακτέους οδηγεί σε άμεση συγχώνευση των τμημάτων τους. Η πρώτη εισήγηση προς το υπουργείο Παιδείας για συγχώνευση δύο τμημάτων λόγω έλλειψης σπουδαστών έγινε πέρυσι από το ΤΕΙ Ηπείρου καθώς το ένα δέχθηκε μόλις τέσσερις νέους σπουδαστές και το δεύτερο κανέναν.

Ανώφελη αύξηση των εισακτέων

Οι πρόεδροι των ΤΕΙ και εκπαιδευτικοί σημειώνουν ότι η εφετινή αύξηση του αριθμού των εισακτέων στα ιδρύματα της περιφέρειας ελάχιστα θα αποδώσει αριθμητικά σε επίπεδο σπουδαστικού δυναμικού. «Δεν υπάρχει αύξηση του αριθμού των εισακτέων» σημειώνει στο «Βήμα» ο πρόεδρος του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας κ. Στ. Γκανάτσιος. Σύμφωνα με τον κ. Γκανάτσιο, μετά τη θεσμοθέτηση της βάσης του δέκα (που «κόβει» περί τους 16.000 υποψηφίους), ο αριθμός όσων καταφέρουν να πετύχουν βαθμολογίες πάνω από αυτό το όριο κυμαίνεται από 65.000 ως 70.000. Οπότε, αν δεν ληφθούν μέτρα, «μοιραία τα τμήματα που λειτουργούν με μονοψήφιο αριθμό σπουδαστών στο μέλλον θα κλείσουν».

Η προοπτική αυτή γίνεται ακόμη περισσότερο απειλητική για τα περιφερειακά τμήματα στην περίπτωση που αναγνωρισθούν τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών καθώς αρκετοί σπουδαστές θα επιλέξουν να σπουδάσουν στα κέντρα αυτά από το να «μεταναστεύσουν» στην περιφέρεια.

Εκτός όμως από την περιφέρεια, η οποία ελάχιστα αναμένεται να ευνοηθεί από την αύξηση του αριθμού των εισακτέων, επιφυλακτικοί είναι οι εκπαιδευτικοί και ως προς το κατά πόσον θα υπάρξει ουσιαστική μείωση του αριθμού των σπουδαστών και στα μεγάλα αστικά κέντρα. «Οι μετεγγραφές διπλασιάζουν σχεδόν τον αριθμό των εισακτέων» σημειώνει ο κ. Κ. Κουλούρης, μέλος του ΔΣ της ΟΣΕΠ-ΤΕΙ. Και προσθέτει: «Π.χ., στο Τμήμα Δομικών του ΤΕΙ Πειραιά είχαμε εφέτος περί τους 80 εισακτέους και ήρθαν άλλοι τόσοι με μετεγγραφές. Είχαμε, δηλαδή, διπλασιασμό του αριθμού των σπουδαστών».

Διαπολιτισμικά πανεπιστήμια

Σε μερικές αραβικές χώρες αναπτύσσονται παραρτήματα μεγάλων δυτικών πανεπιστημίων. Ο καθηγητής για γερμανική φιλολογία Ronald Perlwitz (R.P.) μιλάει στην εβδομαδιαία γερμανική εφημερίδα DIE ZEIT για το παράρτημα του πανεπιστημίου της Σορβόννης στο Abu Dhabi.

DIE ZEIT: Κύριε Perlwitz εργάζεστε ως καθηγητής της γερμανικής φιλολογίας στη Σορβόννη του Abu Dhabi, ένα παράρτημα του αξιοσέβαστου παρισινού πανεπιστημίου. Όλο και περισσότερα ονομαστά εκπαιδευτικά ιδρύματα της Δύσης έλκονται από προσφορές με απλόχερη χρηματοδότηση των Αραβικών Εμιράτων και ανοίγουν παρατήματα στο Dubai και στο Abu Dhabi. Έτσι έγινε με την Harvard Medical School και την New York Film Academy. Γιατί όμως αποφάσισε η Σορβόννη να δημιουργήσει ένα παράρτημα μέσα στην άμμο της ερήμου;

R.P.: Η ιδέα οφείλεται από τον διάδοχο του θρόνου στο Abu Dhabi, σεΐχη Mohammed bin Zayed al Nahjan. Γίνονται μεγάλες επενδύσεις στην εκπαίδευση. Θα δημιουργηθεί μια «Education City», στην οποία θα εκπροσωπούνται όλα τα μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου. Η Σορβόννη προβληματίστηκε αρκετό καιρό, αν θα δεχθεί την πρόταση, οπότε ξεκινήσαμε το χειμερινό εξάμηνο 2006 με την εκπαιδευτική διαδικασία. Προσφέρουμε τα ίδια εκπαιδευτικά αντικείμενα και οι σπουδαστές παίρνουν το ίδιο πτυχίο, όπως στο Παρίσι. Για να είναι η ποιότητα συγκρίσιμη, αναλαμβάνεται το μεγαλύτερο μέρος της διδασκαλίας από καθηγητές που διδάσκουν ήδη στο Παρίσι. Οι συνάδελφοι πετάνε με το αεροπλάνο για 14 ημέρες και διδάσκουν το εξαμηνιαίο μάθημα χρονικά συμπιεσμένο. Επιπλέον υπάρχει εδώ πάντα ένας καθηγητής ανά επιστημονική Σχολή.

DIE ZEIT: Ειδικά οι ανθρωπιστικές επιστήμες θεωρούνται στις αραβικές χώρες κάτι ιδιαίτερο.

R.P.: Πράγματι, είμαστε η πρώτη Σχολή με ανθρωπιστικές σπουδές στον περσικό κόλπο. Για τους ανθρώπους εδώ είναι πολύ σημαντική η εκπαίδευση, αλλά πολλοί επιθυμούν να μάθουν τα παιδιά τους κάτι χρήσιμο, Ιατρική, Οικονομία, Τεχνολογία. Οι επιστήμονες των ανθρωπιστικών επιστημών θεωρούνται επιπλέον και κριτικά πνεύματα. Και σ’ αυτό πρέπει να συνηθίσει στην αρχή η κοινωνία.

DIE ZEIT: Ποιους έχετε για φοιτητές;

R.P.: Έχουμε ένα μίγμα φοιτητών από ντόπιους των Αραβικών Εμιράτων και παιδιά ξένων τεχνοκρατών που εργάζονται εδώ. Με διαφήμιση και προσφορά υποτροφιών απευθυνόμεθα επίσης σε γαλλόφωνες χώρες. Θα δεχόμαστε ευχαρίστως καλούς φοιτητές από το Μαρόκο ή την Τυνησία, οι οποίοι πιθανόν να έχουν δυσκολίες με τη βίζα για σπουδές στη Γαλλία. Έχουμε στόχο να δεχτούμε κάποια στιγμή εδώ 2.000 φοιτητές, προς το παρόν είναι μόνο 200.

DIE ZEIT: Τι κοστίζει αυτή η σπουδή;

R.P.: Οι φοιτητές πληρώνουν 13.000 €, αυτό είναι κανονικό σε σύγκριση με άλλα ιδιωτικά πανεπιστήμια που λειτουργούν εδώ.

DIE ZEIT: Η διδασκαλία σύμφωνα με γαλλικά προγράμματα σπουδών σημαίνει ταυτόχρονα ότι οι φοιτητές πληροφορούνται πολλά πράγματα για την Ευρώπη και μάλλον λίγα για τον αραβικό χώρο. Επίσης, οι θεωρήσεις στις αραβικές χώρες γίνονται με ευρωπαϊκές αντιλήψεις.

R.P.: Κι αυτό δεν θεωρείται αυτονόητο εδώ, αλλά όποιος θέλει να έχει Σορβόννη, πρέπει να μας αποδεχτεί συνολικά. Ο συνάδελφος που διδάσκει ιστορία, για παράδειγμα, είναι εξειδικευμένος σε θέματα της Ανατολής και διεξάγει έρευνες στον τομέα των Σταυροφοριών.

DIE ZEIT: Με την ευρωπαϊκή οπτική όμως!

R.P.: Εννοείται! Δεν θέλουμε βέβαια να τρομάξουμε τους φοιτητές μας, αλλά στις ανθρωπιστικές επιστήμες υπάρχουν διαφορετικές κατευθύνσεις σκέψης και διαφορετικοί ερευνητές, πράγματα που μπορεί να φαίνονται εδώ προκλητικά. Αλλά, χωρίς να έχεις διαβάσει έναν de Sade, έναν Proust, δεν είναι δυνατόν να ολοκληρώσεις τη σπουδή.

DIE ZEIT: Δεν ακούγεται αυτό σαν να υπάρχει σημαντικό δυναμικό αντιδικιών, σαν να γίνονται πότε πότε εκρήξεις;

R.P.: Πράγματι έχουμε εκρήξεις. Μην ξεχνάτε ότι είμαστε ένα από ταπρώτα πανεπιστήμια εδώ, όπου σπουδάζουν από κοινού άντρες και γυναίκες.

DIE ZEIT: Όταν γίνονται εκρήξεις μεταξύ πολιτισμών, εξειδικεύεται αυτό στον ανθρώπινο τομέα μεταξύ καθηγητών και φοιτητών;

R.P.: Ναι, πρέπει να δούμε ποια θέση έχει η «Δύση» στα μάτια των Αράβων: είναι τσάντες Louis Vitton, καταναλωτικά αγαθά, επώνυμα προϊόντα…

DIE ZEIT: … Σορβόννη είναι επίσης ένα επώνυμο προϊόν;

R.P.: Ναι, εμείς φροντίζουμε όμως εδώ να μην μεταφέρουμε στους νέους μόνο το περιεχόμενο της πολιτισμικής ιστορίας μας. Σημαντικότερο είναι να μάθουν να διερευνούν τα πράγματα με κριτικό πνεύμα.

DIE ZEIT: Πώς γίνεται αυτό;

R.P.: Για παράδειγμα, ένας φοιτητής αναφέρει την αμφισβήτηση του «εβραϊκού ολοκαυτώματος» του Ιρανού προέδρου Αχμαντινετζάντ – υπάρχουν πολλοί εδώ που συμφωνούν μ’ αυτή την άποψη. Εγώ ως Γερμανός αποτελώ έναν αρμόδιο συνομιλητή, αλλά δεν αρκεί να αντιδράσω εξοργισμένος, πρέπει να επιχειρηματολογήσω και να παρουσιάσω στοιχεία.

DIE ZEIT: Υπάρχει η εντύπωση ότι τα Αραβικά Εμιράτα προσανατολίζονται πολύ στο δυτικό πολιτισμό, το Λούβρο φτιάχνει ένα παράρτημα εδώ, επίσης κατασκευάζεται ένα μουσείο Guggenheim.

R.P.: Να σκεφτούμε όμως ότι ο σαφής διαχωρισμός σε δυτικό και αραβικό πολιτισμό είναι αμφίβολος. Πολλές εικόνες του Λούβρου περιέχουν ανατολίτικες εμπνεύσεις, ο αγαπητός μου Άραβας ποιητής, ο Σύριος Adonis (Ali Ahmad Sa'id Esber), είναι ένα καλό παράδειγμα. Έχει επηρεαστεί από τη γαλλική και τη γερμανική ποίηση και χαρακτήρισε τους Baudelaire και Hölderlin ως ανατολίτες ποιητές. Τέχνη και ποίηση έχουν παγκόσμια δράση, βρίσκεις κάτι που σε διεγείρει. Δεν παίζει έτσι ρόλο, αν ο συγγραφέας είναι Άραβας ή Δυτικός. Φυσικά, πρέπει να αποκτήσεις πρόσβαση στη σκέψη και γι’ αυτό το λόγο χρειαζόμαστε την παιδεία στον πολιτισμό των διαφορετικών κόσμων.

από το blog >>>

Τελεσίγραφο για την αξιολόγηση

Μπορεί η αξιολόγηση να συνδέεται, πλέον, άρρηκτα με τη χρηματοδότηση και αρκετές σημαντικές δράσεις των ΑΕΙ και ΤΕΙ (βλ. μεταπτυχιακά), ωστόσο μόνο 114 τμήματα σε ΑΕΙ και ΤΕΙ, δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο του συνολικού αριθμού, έχουν δεχθεί τη νέα πραγματικότητα.

Αν και όχι τόσο αισιόδοξοι οι αριθμοί, ο υπουργός Παιδείας θεωρεί πως η διαδικασία της αξιολόγησης θα επιταχυνθεί ειδικά μετά τα τελεσίγραφα που έστειλε προς πάσα κατεύθυνση. Το επισήμανε ο ίδιος χθες, μετά τη συνάντηση εργασίας που είχε με τον πρόεδρο της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΑΔΙΠ), Σπύρο Αμούργη.

Δήλωσε σαφώς: «Οπως γνωρίζετε, κατά την τελευταία Σύνοδο Πρυτάνεων και Προέδρων ΤΕΙ συνέδεσα τη χρηματοδότηση των μεταπτυχιακών σπουδών, είτε από ευρωπαϊκούς είτε από εθνικούς πόρους, με την πορεία και την αποτελεσματικότητα στη διαδικασία της αξιολόγησης. Επιμένουμε σε αυτή τη λογική, διότι θεωρούμε ότι μέσα από την αξιολόγηση βελτιώνεται η ποιότητα των εκπαιδευτικών μας ιδρυμάτων και παράλληλα αυξάνονται οι δυνατότητες και για τους φοιτητές αλλά και για τους διδάσκοντες».

Πολλές «ταχύτητες»

Προς το παρόν, πάντως, η διαδικασία προχωρά με πολλές ταχύτητες. Υπάρχουν ιδρύματα που έχουν εντάξει είτε το σύνολο των τμημάτων είτε την πλειονότητα αυτών στη διαδικασία της εσωτερικής αξιολόγησης (Πανεπιστήμια Πειραιώς, Μακεδονίας, Κρήτης) και το φθινόπωρο θα δεχτούν τους εξωτερικούς αξιολογητές. Υπάρχουν όμως και ιδρύματα από τα οποία κανένα τμήμα δεν έχει απευθυνθεί στην ΑΔΙΠ, όπως το ΕΜΠ, το οποίο πάντως είναι από τα πρώτα ανώτατα ιδρύματα που εφάρμοσαν σύστημα εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης. Λίγα είναι και τα τμήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών που έχουν ξεκινήσει τη σχετική διαδικασία.

«Οσα τμήματα στείλουν εκθέσεις αξιολόγησης μέχρι το τέλος Μαΐου, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να προγραμματίσει τις επισκέψεις των εξωτερικών αξιολογητών το φθινόπωρο» δήλωσε ο κ. Αμούργης, επιβεβαιώνοντας την αναφορά του υπουργού στη δρομολόγηση των εξωτερικών αξιολογήσεων στα «προχωρημένα τμήματα».

Μέχρι στιγμής στο σύνολο των περίπου 470-490 τμημάτων ΑΕΙ και ΤΕΙ, έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία τα 114 σε σύνολο 16 ιδρυμάτων, ενώ χρειάζεται τουλάχιστον ένας χρόνος για να ολοκληρωθεί, καθώς είναι απαραίτητα τα στοιχεία δύο εξαμήνων. Αργότερα, το χρονικό διάστημα θα είναι τετραετές.

(της ΑΝΝΑΣ ΑΝΔΡΙΤΣΑΚΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/03/2008)

Ο πόλεμος των πολυεθνικών της εκπαίδευσης

Στο νέο Ελντοράντο της οικονομίας εξελίσσονται οι πανεπιστημιακές σπουδές τα τελευταία χρόνια. Ήδη στον παγκόσμιο πόλεμο της διεθνούς εκπαίδευσης έχουν μπει Αμερικανοί, Βρετανοί, Γάλλοι, Αυστραλοί, Ιάπωνες και αρκετοί ακόμη «αντίπαλοι», ακόμη και στη Βαλκανική.

Oι μεγάλες δυνάμεις της εκπαίδευσης άρχισαν εδώ και λίγα χρόνια να διεθνοποιούν τα πανεπιστήμια των χωρών τους και να ιδρύουν παραρτήματα παντού. Οι Αμερικανοί μπήκαν για τα καλά στο παιχνίδι μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, όταν άρχισαν να χάνουν ξένους σπουδαστές. Αντί να τους προσελκύσουν πίσω στις ΗΠΑ, άρχισαν να εξάγουν την αμερικανική εκπαίδευση!

Έτσι οι Άραβες φοιτητές που σπουδάζουν στην Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ, μπορούν σήμερα να παρακολουθήσουν μαθήματα Ιατρικής στο ιατρικό κολέγιο του γνωστού Πανεπιστημίου Κορνέλ, Διεθνείς Σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Τζορτζτάουν, Πληροφορική στο Κάρνεγκι Μέλον, Καλές Τέχνες στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια. Στο Ντουμπάι, οι Άραβες φοιτητές θα λάβουν τα αμερικανικά πτυχία τους σπουδάζοντας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Ρότσεστερ, που άνοιξαν πέρυσι παραρτήματα εκεί.

Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά οι φοιτητές συζητούν στο μοντέρνο κτίριο όπου στεγάζεται το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, απολαμβάνουν τις σύγχρονες εγκαταστάσεις και μελετούν τα μαθήματά τους στο γρασίδι. Οι περισσότεροι είναι... Κινέζοι, καθώς το γνωστό βρετανικό ίδρυμα έχει ανοίξει παράρτημα στην επαρχία Ζεγιάνγκ της Κίνας. Το Πανεπιστήμιο της Ουαλίας πάλι, εκτός από την εξάπλωσή του σε όλη την Ευρώπη, έχει ανοίξει παραρτήματα και συνεργασίες σε χώρες όπως η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν, η Σρι Λάνκα, η Ιαπωνία, η Μαλαισία, η Σιγκαπούρη.

Φρενήρης ανάπτυξη. Στη βιομηχανία αυτή- ο τζίρος υπολογίζεται σε 30 δισ. δολάρια τον χρόνο, 2 εκατομμύρια φοιτητές σπουδάζουν μακριά από την πατρίδα τους με την προοπτική ο αριθμός τους να τριπλασιαστεί έως το 2020- ηγούνται σήμερα οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Αυστραλία, αλλά το τελευταίο διάστημα και η Γαλλία ετοιμάζεται να μπει δυναμικά στον χορό της εξαγωγής εκπαιδευτικών υπηρεσιών.

Προ μηνών, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης Jean Robert Ρitt ανακοίνωσε ότι το διάσημο πανεπιστήμιο αναζητά συνεργασίες για μεταπτυχιακές σπουδές στην Ελλάδα, ενώ ήδη έχει ανοίξει παράρτημα στο Αμπού Ντάμπι των Αραβικών Εμιράτων. Επόμενοι σταθμοί στο «άνοιγμα» της Σορβόννης θα είναι η Ιαπωνία, η Κορέα και η Βόρεια Αμερική.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Βρετανικού Οργανισμού Προώθησης Εξαγωγών, όπως ανέφερε ο σύμβουλός του Ρeter Μackenzie Smith σε ημερίδα της Ένωσης Κολεγίων, οι φοιτητές που παρακολουθούν βρετανικά προγράμματα σπουδών στις χώρες τους, όπως στα δικά μας κολέγια δηλαδή, το 2004 ήταν 170.000 σε προγράμματα ανώτατης εκπαίδευσης και 250.000 σε άλλα προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Οι προβλέψεις του Οργανισμού είναι ότι έως το 2020 ο αριθμός των σπουδαστών στη Βρετανία θα φτάσει τις 500.000, ενώ στο εξωτερικό θα πλησιάσει τους 800.000 σπουδαστές!

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν τη μερίδα του λέοντος ξένων φοιτητών, αλλά τα ποσοστό μειώνεται. Μάλιστα ο διεθνής ανταγωνισμός αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, καθώς μπαίνουν στον χορό της εξαγωγής εκπαίδευσης η Μαλαισία, η Νέα Ζηλανδία και η Ιαπωνία, αλλά και η Κίνα.

Ουραγός η Ελλάδα. Και τα ελληνικά πανεπιστήμια; Οπως εξηγεί ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Αθήνας Κ. Μουτζούρης, τα ελληνικά πανεπιστήμια πολύ θα ήθελαν να διεθνοποιηθούν: «Εμείς κάναμε πέρυσι ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα μηχανικών στα αγγλικά και παρ΄ ότι περιμέναμε μεγάλο ενδιαφέρον, δεν πήγε καλά. Και αυτό διότι στη χώρα μας κανείς δεν είναι βέβαιος πότε θα αρχίσουν τα μαθήματα, πότε θα γίνει κατάληψη, πότε απεργία. Με αυτές τις δυσλειτουργίες, πώς να προσελκύσουμε ξένους φοιτητές;».

Ήδη από το 1984 η Τουρκία μπήκε στο παιχνίδι με την ίδρυση του ιδιωτικού Πανεπιστημίου Βilkent στην Άγκυρα, ενώ μετά το 1989 στον χώρο της αγγλόφωνης μη κρατικής ανώτατης εκπαίδευσης εισήλθαν και οι πρώην κομμουνιστικές χώρες. Πρωτοπόρος υπήρξε η Ουγγαρία, στην οποία εγκαταστάθηκε το Central Εuropean University. Σήμερα, με διεθνή προσανατολισμό δραστηριοποιούνται τέσσερα πανεπιστήμια στη Βουλγαρία, εννέα στην Ουγγαρία, επτά στη Ρουμανία, οκτώ στην Τουρκία και στη FΥRΟΜ ένα...

(TA NEA, 8/3/2008)

Αναβαθμίζεται τo ΤΕΙ Καβάλας

(Καθημερινή, 1/3/2008)

Την αναβάθμιση του ΤΕΙ Καβάλας υποσχέθηκε ο υπουργός εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Ευριπίδης Στυλιανίδης, από την Καβάλα όπου βρέθηκε σήμερα, δεύτερο σταθμό της περιοδείας του στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Ο κ. Στυλιανίδης, στη διάρκεια ευρείας σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στη Νομαρχία Καβάλας, με τη συμμετοχή του νομάρχη Θόδωρου Καλλιοντζή, των βουλευτών, των δημάρχων του νομού και υπηρεσιακών παραγόντων, αναφερόμενος στο ΤΕΙ Καβάλας τόνισε ότι θα υπάρξει σημαντική αύξηση του αριθμού των εισακτέων σε αυτό, θα βελτιωθούν οι κτιριακές υποδομές του και θα υπογραφεί προγραμματική σύμβαση με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης για τη δημιουργία κοινών δράσεων, όπως είναι η δημιουργία μεταπτυχιακών τμημάτων.

Ο υπουργός απέκλεισε το ενδεχόμενο ίδρυσης πανεπιστημιακών σχολών στην Καβάλα όπως επίσης και οποιαδήποτε επέκταση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης υπογραμμίζοντας ότι επιβάλλεται να υπάρχει όχι μόνο ποσοτική αλλά και ποιοτική αναβάθμιση των ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας, ώστε να μπορούν οι φοιτητές και οι σπουδαστές να κατοχυρώνουν επαγγελματικά δικαιώματα στην αγορά εργασίας.

Υπογράμμισε μάλιστα ότι στην Καλαμάτα επενδύθηκαν 40.000 ευρώ για τη δημιουργία σχολών στα οποία υπηρετούν 37 καθηγητές και φοιτούν μόνο επτά μαθητές. Συμπλήρωσε δε ότι τα προηγούμενα χρόνια δημιουργήθηκαν σαράντα έξι πανεπιστημιακά τμήματα μέσω κοινοτικών προγραμμάτων, τα οποία όμως δεν μπορούν να κατοχυρώσουν επαγγελματικά δικαιώματα και είναι αμφίβολο αν θα συνεχίσουν τη λειτουργία τους μετά το 2008 οπότε και λήγουν οι συγκεκριμένες κοινοτικές δράσεις.

Αξιολόγηση - μεταπτυχιακά

(ΒΗΜΑ, 28/2/2007)

Χρήμα για τα μεταπτυχιακά αλλά από ιδιώτες, σφίξιμο του «ζωναριού» στις επιχορηγήσεις του υπουργείου Παιδείας και μεταπτυχιακά από τα ΤΕΙ μόνο κατόπιν εσωτερικής αξιολόγησης προβλέπει το νέο νομοσχέδιο για τις μεταπτυχιακές σπουδές που παρουσιάζει σήμερα ο υπουργός Παιδείας κ. Ευρ. Στυλιανίδης στη σύνοδο των προέδρων Τεχνολογικών Ιδρυμάτων που γίνεται στις Σέρρες.

Το νομοσχέδιο προβλέπει αναδιοργάνωση της «τέταρτης βαθμίδας» της ελληνικής εκπαίδευσης και χρηματοδότηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων πανεπιστημίων και ΤΕΙ από δωρεές, χορηγίες, παροχές ή κληροδοτήματα φορέων του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα. Μαζί με το νέο νομοσχέδιο παρουσιάζεται σήμερα στους προέδρους των ΤΕΙ και πρότυπο κείμενο της τετραετούς συμφωνίας που θα πρέπει να υπογράφουν τα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης από την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά με την πολιτεία.

Γενικό συμπέρασμα είναι ότι οι κύριοι ευνοημένοι του νέοι νομοσχεδίου είναι οι πρόεδροι των ΤΕΙ, καθώς τα ιδρύματά τους αποκτούν τώρα τη δυνατότητα ίδρυσης αυτόνομων μεταπτυχιακών προγραμμάτων, αν και υπό αυστηρές προϋποθέσεις και μόνο εφόσον παρουσιάζουν έκθεση εσωτερικής αξιολόγησής τους. (πλήρες κείμενο >>>)

Ποιο Πανεπιστήμιο;

(του Θεοδόση Π. Τάσιου)

1. Προ μηνός (13.01.08) υποστηρίξαμε οτι δύο απ' τις «μαχητικές» αντιλήψεις περί του σκοπού του Πανεπιστημίου θα μπορούσαν να θεωρηθούν κάπως αντιλαϊκές, ανιστόρητες και απάνθρωπες. Η πρώτη (η αντίληψη οτι τάχα οι πανεπιστημιακές σπουδές δε πρέπει να στοχεύουν στην άσκηση ενος επαγγέλματος απ' τον απόφοιτο - «φιλοσοφικό» πανεπιστήμιο), αφήνει ακάλυπτες τις οξύτατες ανάγκες του λαού για ποικίλα κοινωνικά λειτουργήματα, δεν ταιριάζει με την πολλαπλότητα των σκοπών των παλαιών πανεπιστημίων (χίλια χρόνια τώρα), και πάντως δέν ανταποκρίνεται στις πολλαπλές συνιστώσες της ανθρώπινης ανάγκης για Γνώση). Η δεύτερη αντίληψη (οτι τάχα πρέπει να αμβλύνομε τη διδασκαλία των επιστημών καθεαυτών, και πρέπει να εστιάζομε στην βραχύχρονη παραγωγή στελεχών, άμεσα αξιοποιήσιμων απ' την Οικονομία - το «μπολονέζικο» πανεπιστήμιο), είναι αντιλαϊκή κατα το γεγονός οτι, σε 10 χρόνια, ετούτα τα μυωπικά στελέχη θα είναι ανίκανα να παρακολουθήσουν την ιλιγγιώδη ταχύτητα μεταβολών της Επιστήμης και της Τεχνολογίας· είναι ανιστόρητη διότι πέρασε η εποχή οπου η εκμάθηση ενος επιτηδεύματος γινόταν με βραχύχρονη Μαθητεία, κι είναι απάνθρωπη διοτι στερεί τον νέο απ' τη βαθύτερη υπαρξιακή ικανοποίηση να αυτοσυνειδητοποιηθεί χάρις στις επιστήμες, και να στήσει το κοσμοείδωλό του.

Και τελειώναμε εκείνην την επιφυλλίδα με τη φράση «χάθηκε ο ίσιος δρόμος;».

Εχω τη γνώμη οτι αμφότερες οι ως άνω ακραίες περι Πανεπιστημίου θέσεις υποστηρίζονται χωρίς να παρουσιασθούν οι αναγκαίες (θεωρητικές, έστω) μελέτες περι του ατομικού και του κοινωνικού κόστους εκάστης. Το «μπολονέζικο» ιδίως πανεπιστήμιο χρεώνεται και με τη χρονική και διανοητική σπατάλη της προσαρμογής ενος εργαλειακού αποφοίτου 3ετούς φοιτήσεως, όταν θα θελήσει τυχόν να μπεί στον λεγόμενο 2ο πανεπιστημιακό Κύκλο, ο οποίος θα έπρεπε να ξαναδιδάξει εξυπαρχής τις Επιστήμες (αντί για τις προσανατολισμένες επιστημονικές ρετσέτες οι οποίες, εξ ανάγκης, είχαν διδαχθεί στον 1ο κύκλο).

2. Αλλ' επιτέλους, θα μου πείτε, ίσως όλα τούτα να μήν είναι το κύριο πρόβλημα του σημερινού ελληνικού πανεπιστημίου· εμείς έχομε κι άλλα βάσανα - ΠΡΩΤΟΦΑΝΗ μέσα στην Ευρώπη. Βάσανα που δέν φαίνεται να λαμβάνονται υπόψη όταν θέτομε το αφελές ερώτημα «γιατί δέν πάνε καλά τα πανεπιστήμιά μας;». Επιτρέψτε μου να θίξω, ακροθιγώς μόνον, μερικά απ' αυτά. Ο χώρος, ο χρόνος, κι η ψυχική μου υγεία (συμπλήρωσα 50 χρόνια διδασκαλίας στην πανεπιστημιακή παιδεία, εντός και εκτός Ελλάδος), δέν επιτρέπουν εδώ μια συστηματικότερη παρουσίαση:

α) Εμείς οι πολίτες έχουμε τεράστιο συμφέρον απ' τα προϊόντα που θα παραγάγει το πανεπιστήμιο. Γι' αυτό και του πληρώνουμε (προκαταβολικώς) όλα-του τα έξοδα. Δέν έχομε όμως κανένα απολύτως δικαίωμα να «βλέπομε» πώς δουλεύει - κι ούτε βέβαια να του επιστρέψουμε τα προϊόντα του άν δέν μας αρέσουν. Ετούτο το κενό κοινωνικού ελέγχου, αυτή η νησίδα αναίρεσης της δημοκρατίας, στηρίζεται στο γεγονός οτι ο λαός δέν ξέρει «πώς» να ελέγξει, ενώ καραδοκεί και ο κίνδυνος των φαύλων (λαϊκιστικών ή εξουσιαστικών) επεμβάσεων. Σωστά. Αλλά και η ντιλεταντική άποψη οτι το πανεπιστήμιο και η μή-κοινότητά του είναι υπεράνω πολιτικής (ενίοτε δέ υπαγορεύει πολιτικήν ως «μπροστάρης» του λαού), θυμίζει μάλλον παλαιομοδίτικους ολοκληρωτισμούς. Τί έκαναν λοιπόν εν προκειμένω οι Κουτόφραγκοι; Βρήκαν κάποιες διαδικασίες, υποκατάστατες έστω του κοινωνικού ελέγχου: Πρώτον ασκούν, γενικώς και μεθοδικώς, την κρίση των διδασκόντων απ' τους διδασκομένους, δεύτερον τις δημοσιοποιούν αυτές τις κρίσεις (δέν τις κρύβουν όπως εμείς), και τρίτον κρίνουν το κάθε πανεπιστήμιο μέσω διαφόρων θεσμών που στηρίζονται στα άλλα πανεπιστήμια. Εμείς αντιθέτως, αντί για τον ουσιώδη κοινωνικό έλεγχο, εφαρμόζομε τον αποπνικτικό εναγκαλισμό του υπουργείου-μας, κι αντί για «αξιολόγηση» μέσω ανεξάρτητων κριτών, φωνάζομε «κάτω τα χέρια απ' την ανεξαρτησία μας».

Ωρίμασαν όμως οι καιροί· των οικιών ημών εμπιμπραμένων, θα παύσομεν άδοντες.

β) Επι τρείς δεκαετίες τώρα, αντί για 30 διδακτικές εβδομάδες κατ' έτος, εμείς διδάσκομε κατά μέσον όρο 18 εβδομάδες περίπου. Γιατί; Διότι έχομε άπειρες αργίες και, το κυριότερο, έχομε δύο επαναστάσεις κατ' έτος (αντί για μίαν επανάσταση ανα 10-ετίαν, όπως λ.χ. στη Γαλλία). Και σαν να μήν έφθανε αυτό, παραλύομε κατα πυκνότατα διαστήματα την διοίκηση (μέσω των «μπουκαδόρων» - αντί για τον εντός διοικήσεως συστηματικό έλεγχο), ενώ αναιρούμε σκαιότατα τον αλληλοσεβασμό της δήθεν πανεπιστημιακής κοινότητας, εξωπετάγοντας απ' τους χώρους εργασίας και έρευνας χιλιάδες Καθηγητές. Και το απίστευτο είναι που ετούτοι οι τραμπουκισμοί (παντελώς άγνωστοι σε οποιονδήποτε άλλο συλλογικό χώρο εργαζομένων), πουλιόνται ως... πολιτική πράξη, λέει!

Θέλετε κι άλλες αποδείξεις για το πόσο στραβά αρμενίζομε; Να συνεχίσομε λοιπόν.

Τάξη στο χάος μεταπτυχιακών και διδακτορικών

Φρένο στην ανεξέλεγκτη λειτουργία των μεταπτυχιακών σπουδών στην Ελλάδα επιχειρεί να βάλει το νομοσχέδιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Παιδείας. Στο στόχαστρο της νομοθετικής παρέμβασης που άρχισε να «σιγοψήνεται» από τον περσινό χειμώνα στη στάχτη της «μάχης του 16» βρίσκονται κυρίως τα «μαγαζιά» των διδακτορικών, στα οποία μπαίνει λουκέτο. Παράλληλα επιχειρείται να τακτοποιηθεί ο πρώτος κύκλος των μεταπτυχιακών προγραμμάτων, των μάστερ, ο αριθμός των οποίων την τελευταία δεκαετία έχει σημειώσει εκρηκτική αύξηση προσεγγίζοντας τον αριθμό των προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών.

H ποσοτική ανάπτυξη των μεταπτυχιακών σπουδών στην Ελλάδα δεν συμβαδίζει με την εξέλιξη του ποιοτικού τους δείκτη. Είναι όμως ευθέως ανάλογη με τη ζήτηση για μεταπτυχιακούς τίτλους, οι οποίοι στην αγορά έχουν πλέον εκθρονίσει το βασικό πτυχίο. Την έκπτωση του μεταπτυχιακού κύκλου καταγγέλλει, με δηλώσεις του στον ΕΤ, ο πρύτανης του ΕΜΠ, κ. Κ. Μουτζούρης, μιλώντας για «σεμιναριακού τύπου» προγράμματα που εξυπηρετούν τη ζήτηση μορίων για τους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ. Ο συνολικός πληθυσμός των μεταπτυχιακών φοιτητών έχει εκτιναχθεί σήμερα στις 70.000 από τις 12.000 που αριθμούσε δέκα χρόνια πριν. Σχεδόν ισούται με το μισό ενεργό φοιτητικό πληθυσμό της χώρας που παρακολουθεί πρόγραμμα βασικού πανεπιστημιακού πτυχίου. Αποστολή του δεύτερου κύκλου ανώτατων σπουδών είναι η εμβάθυνση σε γνωστικά αντικείμενα του βασικού πτυχίου και όχι η επανάληψη της ύλης του πρώτου κύκλου, όπως συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις.

Το γεγονός ότι «έχει χαθεί η μπάλα» ενισχύει την κριτική που καταγγέλλει την «ντε φάκτο αναθεώρηση του άρθρου 16»: Για πολλά γνωστικά αντικείμενα, όπως είναι οι οικονομικές σπουδές, έχει ήδη επέλθει το τέλος του πρώτου πτυχίου. Η διαλογή από την αγορά γίνεται πια στο δεύτερο κύκλο ανώτατων σπουδών, στον οποίο εξωθούνται οι πτυχιούχοι αναγκασμένοι να καταβάλουν υψηλά δίδακτρα, που φθάνουν και τις 15.000 ευρώ.

Στην έκρηξη συνέβαλαν ιδιαιτέρως τα κονδύλια των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης, από τα οποία χρηματοδοτήθηκαν την περασμένη δεκαετία τα μεταπτυχιακά προγράμματα. Η στρόφιγγα της Ε.Ε. έκλεισε και ανέλαβε ο «φτωχός» κρατικός προϋπολογισμός. Αρκετά προγράμματα επέβαλαν δίδακτρα και πολλά ακόμη θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας προβλέπει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός «θα χρηματοδοτεί κατά προτεραιότητα μεταπτυχιακά προγράμματα τα οποία εντάσσονται στο πλαίσιο επιστημονικών τομέων προτεραιότητας». Τα υπόλοιπα παροτρύνονται να στραφούν σε άλλες πηγές, μεταξύ των οποίων δωρεές, χορηγίες και βεβαίως δίδακτρα, ενώ προβλέπεται η λεπτομερής κατανομή των εσόδων κάθε μεταπτυχιακού προγράμματος υπέρ των λειτουργικών δαπανών του Ιδρύματος που τα φιλοξενεί.

Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη, που επικρίθηκε έντονα, μόνο ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα ανά τμήμα θα χρηματοδοτείται από το υπουργείο Παιδείας για την κάλυψη των λειτουργικών του δαπανών. Επίσης την έντονη αντίδραση του συνδικάτου των πανεπιστημιακών, το οποίο κατήγγειλε ως αντισυνταγματική τη σχετική πρόβλεψη υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την αυτοτέλεια των πανεπιστημίων, είχε προκαλέσει διάταξη του αρχικού προσχεδίου που επέτρεπε στον υπουργό Παιδείας να αξιολογεί κάθε πρόταση για ίδρυση μεταπτυχιακού προγράμματος και να την εγκρίνει ή να την απορρίπτει εάν έκρινε ότι «δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες ανάπτυξης της χώρας». Η τελική διατύπωση επιτρέπει στον υπουργό να αξιολογεί πριν αποφασίσει μόνο το υλικοτεχνικό και το οικονομικό μέρος κάθε πρότασης για ίδρυση μεταπτυχιακού προγράμματος.

Την τελική εκδοχή του σχεδίου του υπουργείου Παιδείας παρουσιάζει αναλυτικά σήμερα ο ΕΤ. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στη Βουλή το Μάρτιο. Προηγουμένως πρέπει να περάσει από το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας (ΕΣΥΠ). Το πρόβλημα είναι ότι το ΕΣΥΠ έχει μείνει «ορφανό» από τον περασμένο Νοέμβριο που έληξε η θητεία του κ. Θ. Βερέμη και δεν μπορεί να συνεδριάσει. Την επίλυση της εκκρεμότητας έχει αναλάβει ο πρόεδρος της Βουλής κ. Δ. Σιούφας, που αναμένεται να ορίσει συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων για την επιλογή προέδρου του ΕΣΥΠ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ΕΤ η κυβέρνηση θα προτείνει την ανανέωση της θητείας του κ. Βερέμη. «Ελπίζω να με στηρίξει και το ΠΑΣΟΚ», λέει ο ίδιος. Η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων είναι η μοναδική επιτροπή της Βουλής στην οποία έχει την πλειοψηφία η αντιπολίτευση.

Πώς θα γίνεται η επιλογή

Οι Έλληνες πτυχιούχοι πρέπει να γνωρίζουν αποδεδειγμένα μία ξένη γλώσσα. Η επιλογή των μεταπτυχιακών φοιτητών θα γίνεται με συνεκτίμηση κυρίως των εξής κριτηρίων:

▪ Το γενικό βαθμό του πτυχίου.
▪ Τη βαθμολογία στα προπτυχιακά μαθήματα που σχετίζονται με το μεταπτυχιακό.
▪ Την επίδοση σε διπλωματική εργασία, όπου προβλέπεται σε προπτυχιακό επίπεδο.
▪ Την τυχόν ερευνητική δραστηριότητα του υποψηφίου.

Τις λεπτομέρειες εφαρμογής των κριτηρίων, τον ορισμό συμπληρωματικών κριτηρίων ή την πιθανή εξέταση σε ορισμένα μαθήματα καθορίζει η Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του τμήματος. Η επιλογή των εισακτέων γίνεται από επιτροπή μελών ΔΕΠ του τμήματος που συγκροτείται με απόφαση της ΓΣΕΣ.

Η ζήτηση για μεταπτυχιακές σπουδές είναι τόσο αυξημένη, ώστε μετά το νέο νόμο για τις μετεγγραφές, που στεγανοποίησε τα αντίστοιχα κριτήρια, να αποτελεί η εισαγωγή σε ελληνικό μάστερ το μεγαλύτερο ρουσφέτι που διεκπεραιώνεται σήμερα στα πανεπιστήμια.

Μάστερ σε ένα χρόνο

Τμήματα ΤΕΙ και της ΑΣΠΑΙΤΕ μπορούν να οργανώνουν αυτοδύναμα μεταπτυχιακά προγράμματα υπό τον όρο να έχουν προηγουμένως υποστεί εσωτερική αξιολόγηση. Είναι η διάταξη για την οποία ανυπομονούν τα ΤΕΙ. Για την προώθησή της πιέζει η ομοσπονδία εκπαιδευτικού προσωπικού των Ιδρυμάτων με την κήρυξη 24ωρης απεργίας στις 5 Φεβρουαρίου και 48ωρης στις 14 και 15 του μήνα, μέσα στην εξεταστική περίοδο του χειμερινού εξαμήνου.

Κάθε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών οδηγεί στη χορήγηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης (ΜΔΕ) και διαρκεί τουλάχιστον ένα πλήρες ημερολογιακό έτος, από το οποίο τρεις μήνες το λιγότερο διατίθενται για τη συγγραφή ερευνητικής ή συνθετικής μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας. Ο μέγιστος χρόνος για την απόκτηση ΜΔΕ πρέπει να ορίζεται στον κανονισμό μεταπτυχιακών σπουδών. Κατ’ εξαίρεση προβλέπεται αναστολή φοίτησης μέχρι 12 μήνες, ενώ δίνεται δυνατότητα λειτουργίας προγραμμάτων μερικής φοίτησης, της οποίας η διάρκεια είναι τουλάχιστον διπλάσια από αυτήν των προγραμμάτων πλήρους φοίτησης.

Το σχέδιο του μεταπτυχιακού προγράμματος καταρτίζεται από τη Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης και υποβάλλεται προς έγκριση στο υπουργείο Παιδείας. Στο σχέδιο πρέπει να αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η χρονική διάρκεια του προγράμματος, το κόστος της αναγκαίας υλικοτεχνικής υποδομής, το κόστος λειτουργίας και αναλυτικά οι πηγές χρηματοδότησής του. Η διάρκεια λειτουργίας κάθε μεταπτυχιακού προγράμματος είναι το πολύ οκτώ χρόνια. Η λειτουργία του μπορεί να παραταθεί εφόσον προηγηθεί θετική εξωτερική αξιολόγησή του.

Πηγές εσόδων των μεταπτυχιακών προγραμμάτων μπορεί να είναι δωρεές, χορηγίες, παροχές, ερευνητικά προγράμματα, κοινοτικά προγράμματα, κρατικές επιχορηγήσεις και δίδακτρα. Το υπουργείο Παιδείας μπορεί να προκηρύσσει επιστημονικούς τομείς προτεραιότητας και να χρηματοδοτεί μεταπτυχιακά προγράμματα που εντάσσονται σε αυτούς.

Η διαχείριση των εσόδων των μεταπτυχιακών προγραμμάτων γίνεται από τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Ερευνας (ΕΛΚΕ). Τα έσοδα κατανέμονται ως εξής:

▪ 60% για λειτουργικά έξοδα του προγράμματος, αμοιβές - αποζημιώσεις προσωπικού.
▪ 30% για κάλυψη λειτουργικών εξόδων του ιδρύματος.
▪ 10% κρατήσεις υπέρ του ΕΛΚΕ.

Πλαφόν 5-7 επιβλέψεων ανά καθηγητή

«Σκελετούς» διδακτορικών κρύβουν οι ντουλάπες των ελληνικών πανεπιστημίων. Το ισχύον χαλαρό πλαίσιο επιτρέπει σε οποιονδήποτε πτυχιούχο, με προσβάσεις σε καθηγητή «επιρρεπή» στις επιβλέψεις διατριβών, να αναγορεύεται επ’ αόριστον σε υποψήφιο διδάκτορα. Ουδείς έχει στοιχεία ή είναι σε θέση να υπολογίσει τον αριθμό των διδακτορικών που λιμνάζουν παρατημένα στα ελληνικά πανεπιστήμια. Ο αριθμός των επιβλέψεων που μπορεί να αναλάβει ένας καθηγητής είναι απεριόριστος.

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας καθιερώνει πλαφόν επιβλέψεων, ορίζοντας ότι κάθε διδάσκων δεν μπορεί να επιβλέπει περισσότερα από 5 διδακτορικά –και σε εξαιρετικές περιπτώσεις 7– έναντι ακόμη και… 50 που επισωρεύουν στο «μαγαζί» τους ορισμένοι πανεπιστημιακοί, απαξιώνοντας το κορυφαίο στάδιο των ανώτατων σπουδών. Η διεθνώς αποδεκτή ακαδημαϊκή πρακτική θεωρεί καταχρηστική την ταυτόχρονη επίβλεψη περισσότερων από πέντε διδακτορικών. Πλην όμως το υπουργείο έλαβε υπόψη του τις αντιδράσεις και συμπεριέλαβε στη ρύθμιση «εξαιρετικές περιπτώσεις», στις οποίες επιτρέπεται η επίβλεψη έως και 7 διδακτορικών «με αιτιολογημένη απόφαση της γενικής συνέλευσης ειδικής σύνθεσης».

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται η παρακολούθηση οργανωμένου κύκλου μαθημάτων, ενώ οι υποψήφιοι διδάκτορες υποχρεώνονται να παρέχουν ανταποδοτικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες στο πανεπιστήμιο. Για όσους δεν διαθέτουν μάστερ ο ελάχιστος χρόνος εκπόνησης διατριβής αυξάνεται από τρία σε τέσσερα χρόνια.

Οι διδακτορικές σπουδές δεν περιλαμβάνουν κύκλους μαθημάτων, ενώ οι υποψήφιοι διδάκτορες δεν είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν ανταποδοτικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες στο πανεπιστήμιο. Ωστόσο, σε μεγάλη κλίμακα όχι μόνο αποτελεί διαδεδομένη πρακτική η προσφορά τους αλλά, όπως τονίζει στον ΕΤ ο πρύτανης του ΕΜΠ κ. Κ. Μουτζούρης, «οι πραγματικοί διδάκτορες, διότι υπάρχουν και αυτοί που ξεκινάνε διδακτορικό για να πάρουν αναβολή από το στρατό, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της πανεπιστημιακής έρευνας». Παρ’ όλα αυτά, η αμοιβή τους είναι 6 ευρώ την ώρα. Το καθεστώς που επιχειρεί να καθιερώσει το νομοσχέδιο επικρίνεται από την ομοσπονδία των πανεπιστημιακών ως «μαύρη εργασία».

Μαθήματα επιστημονικής εμβάθυνσης στο διδακτορικό κύκλο έχει συμπεριλάβει το 55% των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Οι αποκαλούμενες «διαρθρωμένες διδακτορικές σπουδές» αποτελούν γενική κατεύθυνση της Διαδικασίας της Μπολόνια. Το μοντέλο που ακολουθούν σήμερα τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια είναι να αξιοποιούν τους κύκλους των μεταπτυχιακών τους σπουδών για να ανανεώνουν το επιστημονικό τους δυναμικό τροφοδοτώντας με νέο «αίμα» την παραγωγή έρευνας.

Οπως επισημαίνει στον ΕΤ ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κ. Δ. Κουσκουβέλης: «Είναι λίγα τα ελληνικά μεταπτυχιακά προγράμματα που έχουν προσανατολισμό τους την έρευνα».

(της ΓΙΟΥΛΗΣ ΜΑΝΩΛΗ, Ελεύθερος Τύπος, 2/2/2008)

Συμμετοχή σε εκλεκτορικά σώματα

Πώς να γίνετε πανεπιστημιακός

(Ν. Σ. Μάργαρης, ΒΗΜΑ, 21/1/2007)

Όταν στα πανεπιστήμια ψηφίζουμε σχεδόν κάθε εβδομάδα, η έκδοση οδηγού προς τους εκλέκτορες γίνεται αδήριτη ανάγκη. Ιδιαίτερα σε όσους διαθέτουν τη συσσωρευμένη εμπειρία των παλαιοτέρων, όπως ο υπογραφόμενος που είναι καθηγητής από το 1978. Πριν, επομένως, δω «τα ραδίκια ανάποδα», επιθυμώ να αφήσω και κάποια παρακαταθήκη στους νεότερους συναδέλφους. Στο κείμενο που ακολουθεί λαμβάνεται σοβαρότατα υπόψη το γεγονός ότι ο νόμος απαιτεί «φανερή και αιτιολογημένη ψήφο».

Κάτι έπρεπε να γίνει λοιπόν για να μη βασανίζονται οι εκλέκτορες με την αιτιολόγηση και να δοθούν απερίσπαστοι και με πάθος στη μελέτη εφημερίδων, στην τηλεθέαση και στα μαζικά «πανεκπαιδευτικά συλλαλητήρια» που γίνονται σε εβδομαδιαία βάση και στα οποία συμμετέχει η λεγόμενη ΠΟΣΔΕΠ, η οποία εκπροσωπεί αγωνιστικά και μαζικά το αξιοσέβαστο ποσοστό του 10% των συναδέλφων. Κοπίασα αρκετά αλλά νομίζω ότι κατάφερα να κωδικοποιήσω τις περιπτώσεις που παρουσιάζονται, οπότε, ανάλογα με το αν τους αρέσει ή όχι η φάτσα του υποψηφίου, να βρίσκουν αμέσως στον τυφλοσούρτη που παρουσιάζω υπερήφανα όλα τα επιχειρήματα που μπορεί να χρειαστούν για να εξυψώσουν ή να μηδενίσουν οποιονδήποτε κρινόμενο.

Πρέπει να ομολογήσω ότι δεν διεκδικώ την πατρότητα του οδηγού, επειδή ίσχυε και ισχύει δίκην εθιμικού δικαίου, αλλά απλώς την κωδικοποίησή του. Την οποία είχα κάνει και πριν από είκοσι πέντε χρόνια στο περιοδικό «Αντί». Ίσως μερικοί αναγνώστες να απορήσουν, αλλά τους πληροφορώ ότι χρησιμοποιήθηκε ήδη ευρύτατα. Μια ματιά στα πρακτικά παλαιότερων εκλογών το αποδεικνύει. Ας θεωρηθεί η σημερινή προσφορά μου ένα μικρό λιθαράκι στην αύξηση της παραγωγικότητας στην ανώτατη Παιδεία και στην ενημέρωση των νέων εκλεκτόρων. Ας δούμε τώρα τις περιπτώσεις:

1. Ο υποψήφιος είναι νέος

Τον θέλουμε. Η ηλικία του είναι εγγύηση ελπίδας ότι θα προσφέρει πολλά. Ο ενθουσιασμός που μπορεί να μεταδώσει στους φοιτητές ένα νέο άτομο, το οποίο δεν αφομοιώθηκε ακόμη με τις παραδοσιακές πανεπιστημιακές δομές, είναι απαραίτητος.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς είναι ακόμη ανώριμος για την κατάληψη της θέσης. Καλό θα είναι να μην βιάζεται, αλλά να συνεχίσει τις προσπάθειές του με σοβαρότητα και χωρίς σπασμωδικές κινήσεις.

2. Ο υποψήφιος είναι ηλικιωμένος

Τον θέλουμε. Η ωριμότητα που απέκτησε μετά πολυετή προσφορά τον κάνει αναντικατάστατο. Εφτασε ο καιρός η εμπειρία του να γίνει κτήμα των νεοτέρων.

Δεν τον θέλουμε. Παρ' όλη την πολυετή παρουσία του δεν μπόρεσε ως σήμερα να αποδείξει ότι είναι άξιος για την κατάληψη της θέσης αυτής, η οποία απαιτεί αυξημένες υποχρεώσεις. Η ανάγκη για νέους και δυναμικούς διδάσκοντες είναι αδήριτη, ιδιαίτερα σε χώρους όπως ο πανεπιστημιακός, που χαρακτηρίζεται από δυναμισμό.

3. Ο υποψήφιος έχει πολλές εργασίες

Τον θέλουμε. Ο αριθμός των εργασιών του δείχνει ασυνήθιστα ερευνητικό πάθος και εργατικότητα.

Δεν τον θέλουμε. Φαίνεται, δυστυχώς, ότι χαρακτηρίζεται από πάθος για γρήγορη ανέλιξη και έτσι έδωσε περισσότερο βάρος στην ποσότητα παρά στην ποιότητα.

4. Ο υποψήφιος έχει λίγες εργασίες

Τον θέλουμε. Ουδέποτε έδρασε πάνω του ο καριερισμός, κάτι που δείχνει ξεκάθαρα ο αριθμός των λίγων, αλλά αρίστης ποιότητας, εργασιών του.

Δεν τον θέλουμε. Μέσα σε τόσα χρόνια ελάχιστα δείγματα της δουλειάς του είδαν το φως της δημοσιότητας, κάτι που δείχνει σοβαρή στειρότητα.

5. Ο υποψήφιος έχει εργασίες μόνος του

Τον θέλουμε. Φαίνεται ξεκάθαρα από το δημοσιευμένο έργο του ότι υπάρχει σοβαρότατη αυτοδυναμία, μια και είναι σχεδόν πάντοτε ο μοναδικός συγγραφέας.

Δεν τον θέλουμε. Ο πανεπιστημιακός χώρος απαιτεί συνεργασία. Πώς μπορεί να προωθήσει άτομα όταν δούλεψε σχεδόν πάντοτε απομονωμένος; Πώς θα συνεργαστεί με τους νέους επιστήμονες και φοιτητές όταν παρουσιάζει αυξημένη εσωστρέφεια;

6. Ο υποψήφιος έχει εργασίες σε συνεργασία με άλλους

Τον θέλουμε. Φαίνεται ξεκάθαρα όχι μόνο το πάθος του υποψηφίου για δουλειά ποιότητας αλλά συγχρόνως και η συνεργατικότητά του, κάτι που τον κάνει ιδιαίτερα ευπρόσδεκτο.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς δεν μπορεί να φανεί η αυτοδυναμία του υποψηφίου γιατί η προσωπική του συμβολή σε δημοσιευμένες εργασίες είναι σημείο σκοτεινό που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.

7. Ο υποψήφιος συνεργάστηκε με διασήμους

Τον θέλουμε. Όταν ο διάσημος επιστήμονας τάδε, που έχει δυνατότητα επιλογής των αρίστων του κλάδου του τον έχει στο επιτελείο του, φαίνεται ξεκάθαρα ότι πρόκειται για επιστήμονα αναγνωρισμένης επάρκειας.

Δεν τον θέλουμε. Πώς να αναγνωριστεί η προσωπική επάρκεια και αυτοδυναμία υποψηφίου που δούλεψε πάντα στη σκιά των άλλων;

8. Ο υποψήφιος συνεργάστηκε με ασήμους

Τον θέλουμε. Είναι φανερό ότι ο υποψήφιος, με την αναμφισβήτητη επάρκειά του, δημιούργησε δική του ερευνητική ομάδα στην οποία κυριαρχούσε.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς, ουδέποτε ο υποψήφιος μαθήτευσε σε έγκριτους επιστήμονες και φαίνεται να τον διακρίνει υπεροψία. Είναι ξεκάθαρο ότι αγνοεί την παραγωγική ατμόσφαιρα συνεργασίας που προκύπτει με τους αρίστους του κλάδου.

9. Ο υποψήφιος ασχολήθηκε μόνο με ένα θέμα

Τον θέλουμε. Με ιδιαίτερα αυξημένη επιμονή και υπομονή ανάλωσε τη ζωή του στην έρευνα τού τάδε θέματος χωρίς σπασμωδικές κινήσεις, κάτι που εγγυάται σοβαρή ποιότητα επιστήμονα.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς παρέμεινε για όλη τη μέχρι σήμερα ζωή του σε έναν σχετικά στενό ερευνητικό χώρο, κάτι που δείχνει ανεπάρκεια αντίδρασης στις νέες τάσεις και εξελίξεις της επιστήμης που καθημερινά εμφανίζονται και μας προκαλούν να τις μελετήσουμε.

10. Ο υποψήφιος ασχολήθηκε με πολλά θέματα

Τον θέλουμε. Στην Ελλάδα δεν έχουμε δυστυχώς την πολυτέλεια να προωθούμε άτομα που ασχολήθηκαν μόνο σε έναν ερευνητικό χώρο. Ο υποψήφιος δείχνει ξεκάθαρα με την πολυμέρειά του ότι θα αποβεί ιδιαίτερα χρήσιμο στέλεχος και θα ανταποκριθεί όχι μόνο στα στενά όρια της υπό πλήρωσης θέσης, αλλά θα βοηθήσει ουσιαστικά την όλη εξέλιξη του τμήματός μας.

Δεν τον θέλουμε. Φαίνεται ξεκάθαρα ότι μικρό μόνο μέρος του έργου του εμπίπτει στο περιεχόμενο τής υπό πλήρωσης θέσης. Παρ' όλο τον μεγάλο αριθμό των εργασιών του ελάχιστες αφορούν το αντικείμενο για το οποίο αναζητούμε υποψήφιο που θα το θεραπεύσει.

11. Ο υποψήφιος ήταν πολλά χρόνια στο εξωτερικό

Τον θέλουμε. Η συσσωρευμένη εμπειρία που απέκτησε δουλεύοντας σε αναγνωρισμένα ιδρύματα της αλλοδαπής τον κάνουν αναντικατάστατο. Υπάρχει αδήριτη ανάγκη προσέλκυσης επιστημόνων κύρους που δεν γνωρίζουν σύνορα.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς αγνοεί την ελληνική πραγματικότητα. Υπάρχουν άπειρα παραδείγματα ατόμων που ενώ διέπρεψαν στο εξωτερικό όταν ήρθαν στη χώρα μας απέτυχαν.

12. Ο υποψήφιος δεν πήγε στο εξωτερικό

Τον θέλουμε. Παρ' όλη τη συνεχή παρουσία στη χώρα μας κατάφερε και απέδωσε σοβαρότατο έργο, παλεύοντας συνεχώς με τις αντίξοες ελληνικές συνθήκες, τις οποίες κατόρθωσε και ξεπέρασε.

Δεν τον θέλουμε. Δυστυχώς, του λείπει κάθε μετεκπαίδευση στο εξωτερικό. Σε μια εποχή όπου η ανταλλαγή πληροφοριών είναι παραπάνω από αναγκαία ο υποψήφιος εμφανίζεται τελείως γυμνός από τέτοια εμπειρία. Το μειονέκτημα αυτό είναι ανυπέρβλητο.

Οι παραπάνω οδηγίες είναι φυσικό ότι δεν εξαντλούν το θέμα, νομίζω όμως ότι προσφέρει σημαντική βοήθεια. Θεωρώ επίσης ότι ορισμένες εκφράσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν και να βοηθήσουν προκειμένου η αιτιολόγηση να είναι πλήρης. Για παράδειγμα, μπορεί να γίνεται ξεκίνημα με την έκφραση «διάβασα προσεκτικά και υπεύθυνα το έργο του υποψηφίου και βρίσκομαι στην ευχάριστη (δυσάρεστη) θέση να το ψηφίσω (να μην τον ψηφίσω) διότι».

Στο σημείο αυτό παρεμβάλλεται το κείμενο του οδηγού και συνεχίζουμε:«Ιδιαίτερα στις κρίσιμες στιγμές τις οποίες η Παιδεία μας διέρχεται». Εδώ μπορεί να προστεθεί, ανάλογα με το αν οι φοιτητές μας βλέπουν, «οι φοιτητές σήμερα έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις από μας και δεν πρέπει να τους απογοητεύσουμε». Αν οι φοιτητές συμφωνούν με τη θέση μας, πάει καλά, αν όμως διαφωνούν, το κλείσιμο μπορεί να εμπλουτιστεί με το κρεσέντο «γνωρίζω ότι σήμερα με το νεανικό πάθος και την αγνότητα που διακρίνει τους φοιτητές μας να διαφωνούν, όμως, είμαι βέβαιος ότι θα κατανοήσουν τη στάση μου που καθορίζεται τόσο από επιστημονική πληροφόρηση που διαθέτω όσο και από την αγάπη και το αίσθημα ευθύνης προς αυτούς».

Αν -με πρόβες στο σπίτι- δώσουμε όλο μας το πάθος στην απαγγελία αυτή, πιθανότατα και με έναν λυγμό στο σημείο που μιλάμε για υπευθυνότητα, υπάρχει μεγάλη ελπίδα και να μας χειροκροτήσουν.

Εδώ μια γεννήτρια αιτιολογίας για την ψήφο σας, όπως την απαιτεί ο νόμος:
>>> http://savvas-i.vet.auth.gr/my_scripts/academic/academic.html

.

Ποιοι αποδομούν τα πανεπιστήμια;

Το θεσμικό πλαίσιο άλλαξε, αλλά οι αγκυλώσεις και οι αντιδράσεις από αυτούς που «ξεβολεύονται» συνεχίζονται...

(του Αποστολου Λακασα, Καθημερινή, 20/1/2008)

Τα ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται σε σταθερή τροχιά αποδόμησης. Σε μια περίοδο ραγδαίων αλλαγών στο διεθνές εκπαιδευτικό τοπίο, στη χώρα μας διευρύνεται ο προβληματισμός για την πορεία της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης. Το 2007 για μια ακόμη φορά εκδηλώθηκε παρατεταμένη κρίση, λόγω της προώθησης των κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων στα πανεπιστήμια. Τελικά, ο νόμος-πλαίσιο άλλαξε· κάποιοι ζητούσαν μεγαλύτερη τόλμη, κάποιοι αφοριστικά απέρριψαν τις αλλαγές.

Και όμως, από τη σημερινή εικόνα των ΑΕΙ προκύπτει ότι... χάθηκε η ουσία. Παρά την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου αγκυλώσεις έμειναν, ενώ τελικά όσοι αντιδρούν στις αλλαγές θωρακίστηκαν ισχυρότερα πίσω από παρωπίδες. Ετσι, λύση δεν βρέθηκε, πνοή δεν δόθηκε και τα πανεπιστήμια συνεχίζουν τη λειτουργία τους έρμαια των εσωτερικών πληγών τους. Κομματισμός, κακοδιαχείριση, υπερπληθυσμός, εσωστρέφεια, στρεβλή ανάπτυξη, αδιαφορία, έλλειψη χρηματοδότησης, δημιουργούν ένα πλαίσιο απαξίωσης των ελληνικών ΑΕΙ, σε μια εποχή που η εκπαίδευση και η κοινωνία της γνώσης θεωρείται η ατμομηχανή της ανάπτυξης. «Δεν έχουμε φθάσει ακόμη στο μηδέν», λέει στην «Κ» -με σαφώς πικρή διάθεση- ο καθηγητής του ΕΜΠ κ. Λευτέρης Παπαγιαννάκης.

Η... μίζερη εικόνα των ελληνικών ΑΕΙ συσπειρώνει όσους ζητούν ουσιαστικές λύσεις, και αυτό προϋποθέτει διάλογο και σύνθεση απόψεων. Την πρώτη του «επίσημη» εμφάνιση θα κάνει τις επόμενες ημέρες το Παρατηρητήριο για την Ερευνα και τον Διάλογο στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο, το οποίο ίδρυσαν μέλη της Πρωτοβουλίας «Μεταρρύθμιση για την Αναβάθμιση του Δημοσίου Πανεπιστημίου» (παρουσιάστηκε κατά την περυσινή κρίση). Το Παρατηρητήριο θα δώσει το στίγμα του με την οργάνωση συνεδρίου από τις 27 - 29 Μαρτίου με τη συμμετοχή ξένων πανεπιστημιακών, όπου θα αποτυπωθούν τα στρεβλά σημεία των ΑΕΙ.

Κομματισμός, Οι πανίσχυρες φοιτητικές παρατάξεις

Εγκλωβισμένα στον κομματισμό είναι τα πανεπιστήμια. Καθοριστικός γι' αυτό είναι ο ρόλος των φοιτητικών παρατάξεων, ο οποίος έχει αλλοιωθεί. Οι φοιτητικές παρατάξεις από φορείς ιδεών και δυναμισμού έχουν καταντήσει «τσιφλίκια» των ηγετών τους, που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των κομμάτων τα οποία εκπροσωπούν μέσα στα ιδρύματα. Οι λεγόμενοι «φοιτητοπατέρες» εξαργυρώνουν τη θητεία τους στα ΑΕΙ με μία θέση στο κόμμα αργότερα ή με ένα καλό... πόστο σε κρατική θέση.

Η δύναμη των παρατάξεων εντός των ΑΕΙ φαίνεται από την ισχύ που έχουν στη λήψη αποφάσεων των συλλογικών οργάνων του ιδρύματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η πρόσφατη περίπτωση σε αθηναϊκό ίδρυμα, όπου «οι καθηγητές του τμήματος προκειμένου να γίνει η εκλογή ενός μέλους ΔΕΠ, υπέγραψαν κατά της αξιολόγησης, όπως ζητούσε μία φοιτητική παράταξη. Αλλιώς, τα μέλη της παράταξης απειλούσαν ότι δεν θα άφηναν με τσαμπουκά να γίνει η συνεδρίαση της εκλογής» όπως ανέφερε στην «Κ» πανεπιστημιακός. Αλλο παράδειγμα: τοπική νομαρχιακή επιτροπή στην περιφέρεια «έδωσε γραμμή» στο ποιος υποφήφιος πρύτανης θα ψηφιστεί από τα μέλη της «οικείας» φοιτητικής παράταξης. Οι παρατάξεις αποφασίζουν, σε πολλές περιπτώσεις, για το πότε θα γίνουν εξετάσεις, για το ποιος θα πάρει δωμάτιο στη φοιτητική στέγη, για τη διανομή των σημειώσεων ενός καθηγητή...

Ο νέος νόμος πλαίσιο προβλέπει την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές, αντί την ψηφοφορία δι' αντιπροσώπων που στέλνουν οι φοιτητικές παρατάξεις. Στόχος του νομοθέτη η μείωση της επιρροής των «φοιτητοπατέρων». Είναι η μόνη διάταξη στον νέο νόμο πλαίσιο με την οποία όλες οι παρατάξεις (έστω και με διαφορετική επιχειρηματολογία) διαφώνησαν.

Καθηγητές, Εκλογή των «δικών μας» υποψηφίων

Εντονη είναι η τάση της εσωστρέφειας αλλά και νεποτισμού ή «ενδογαμίας» στα ελληνικά πανεπιστήμια. Πολύ συχνό είναι το φαινόμενο (κυρίως στα κεντρικά ΑΕΙ) οι καθηγητές να αναδεικνύουν σε νέες θέσεις διδασκόντων τους «δικούς» τους υποψηφίους, δηλαδή εκείνους που είτε έχουν σχέση συγγένειας με κάποιον καθηγητή της σχολής είτε είναι κάτοχοι διδακτορικού από την ίδια τη σχολή. Από την άλλη η εσωστρέφεια αποτυπώνεται στις αντιδράσεις που υπάρχουν εντός των ιδρυμάτων στη διαδικασία του κοινού ευρωπαϊκού χώρου, ο οποίος προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη διοργάνωση κοινών μεταπτυχιακών από ευρωπαϊκά ΑΕΙ, μεγαλύτερη κινητικότητα διδασκόντων στην Ευρώπη, συνεργασίες σε προπτυχιακό επίπεδο.

Χρηματοδότηση, Πότε θα αυξηθούν τα κονδύλια

Μόνιμο είναι το αίτημα των πανεπιστημιακών και των φοιτητών για αύξηση κονδυλίων για την παιδεία. Αίτημα εν πολλοίς δικαιολογημένο εάν αναλογιστούμε ότι η Ελλάδα είναι τελευταία μεταξύ 29 χωρών του ΟΟΣΑ στις δημόσιες δαπάνες με 3,3% του ΑΕΠ ετησίως, έναντι 5,4% του μέσου όρου. «Για την υλοποίηση π.χ. των εργαστηριακών ασκήσεων υπολογίζεται ότι χρειάζονται περί τα 25.000 ευρώ ετησίως, όμως λαμβάνουμε περί τα 7.000 ευρώ. Πώς θα προχωρήσει η δουλειά με αυτές τις συνθήκες. Δεν μπορεί το κάθε ίδρυμα να «τρέχει» για να συμπληρώσει την ελλειμματική χρηματοδότησή του», λέει στην «Κ» πανεπιστημιακός.

Σίγουρα, τα επιπλέον κονδύλια αποτελούν την... κινητήριο δύναμη, όμως στα ελληνικά πανεπιστήμια υπάρχει και η άλλη πλευρά: η κακοδιαχείριση και η κατασπατάληση των κονδυλίων. «Δεν πονάμε το δημόσιο χρήμα. Να σας πω ότι η οργάνωση των εργαστηρίων στα πολυτεχνεία είναι ανορθολογική. Εχουν γίνει εργαστήρια, έχουν αγοραστεί μηχανήματα, εργάζονται βοηθοί που πιθανόν να μην χρειάζονται και να μπορούν να αξιοποιηθούν σε άλλη θέση. Είναι πλεονασμός. Στο ΜΙΤ υπάρχει ένα πλήρως εξοπλισμένο εργαστήριο που εξυπηρετεί όλους», αναφέρει καθηγητής σε πολυτεχνική σχολή. «Προσέξτε, δεν πρόκειται για κλοπή. Απλώς, ο καθένας αδιαφορεί για το δημόσιο χρήμα. Την ίδια στιγμή βέβαια μπορεί κάποιο άλλο ίδρυμα να έχει σημαντικές ελλείψεις», καταλήγει.

Αυτοτέλεια, Οι προσλήψεις και το υπουργείο

«Σε κανένα πανεπιστήμιο του κόσμου δεν αποφασίζει το υπουργείο Παιδείας εάν θα προσληφθεί πανεπιστημιακός και όχι βοηθός ή καθαρίστρια. Αυτό το καθορίζει το κάθε ίδρυμα. Αυτή είναι η ουσιαστική αυτοτέλεια. Δηλαδή, το ίδρυμα να αξιοποιεί τα κονδύλια που διαθέτει με βάση τις ανάγκες του». Πανεπιστημιακός που μίλησε στην «Κ» τόνισε ότι τα ελληνικά ιδρύματα απέχουν πολύ από την απόκτηση αυτοτέλειας, και αυτό οφείλεται τόσο στην προσπάθεια εναγκαλισμού τους από την κεντρική διοίκηση, αλλά και τη δυσπιστία που καλλιεργεί η έλλειψη αξιολόγησης για τις πράξεις των ιδρυμάτων. Βέβαια, αυτό αποτελεί θηλιά για ένα σύγχρονο μοντέλο διοίκησης, που αποτελεί τη βάση για την καλύτερη οργάνωση του κάθε ιδρύματος. Ενδεικτικό παράδειγμα, όπως ανέφερε στην «Κ» ο καθηγητής του ΕΜΠ κ. Λευτέρης Παπαγιαννάκης, είναι οι καταλογισμοί ευθυνών από οικονομικό επιθεωρητή σε 26 μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου Κρήτης επειδή εφάρμοσαν τις αποφάσεις της Συγκλήτου. Και αυτό παρότι ο νέος νόμος-πλαίσιο προβλέπει τον έλεγχο της νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο των πράξεων εσωτερικής λειτουργίας των ιδρυμάτων και όχι τον έλεγχο σκοπιμότητας.

Περιφερειακά, Νέα τμήματα χωρίς κριτήριο

Νέα πανεπιστήμια και ΤΕΙ αλλά και νέα τμήματα στα ήδη υπάρχοντα ιδρύματα άρχισαν να δημιουργούνται... αφειδώς από τα τέλη της δεκαετίας του '90, ελέω ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το σχέδιο στηρίχθηκε στη λογική «κάθε πόλη και ΑΕΙ» λόγω των τοπικιστικών πιέσεων και της εξυπηρέτησης μικροκομματικών συμφερόντων. Με βάση τα στοιχεία του καθηγητή του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κ. Λόη Λαμπριανίδη, σήμερα υπάρχουν πανεπιστήμια σε 36 πόλεις, όμως πάνω από το 50% των Τμημάτων, και πολύ υψηλότερα ποσοστά του συνόλου των φοιτητών και των μελών ΔΕΠ είναι συγκεντρωμένο στα πανεπιστήμια στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, υπάρχουν αιτήματα για ίδρυση ιδρυμάτων, σχολών, τμημάτων από περίπου 20 πόλεις. Ομως, η ζήτηση για σπουδές στα νέα περιφερειακά τμήματα μειώνεται κυρίως λόγω του υψηλού κόστους διαβίωσης «εκτός έδρας», αλλά και των απαξιωμένων -σε αρκετές περιπτώσεις- αντικειμένων τους. «Τα περιφερειακά έγιναν στην πλάκα για μικροκομματικούς λόγους και πλέον έχουν αφεθεί στην τύχη τους» σχολιάζει χαρακτηριστικά πανεπιστημιακός.

Παρατηρητήριο για τριτοβάθμια εκπαίδευση

Συγκροτήθηκε από πανεπιστημιακούς

(του Απόστολου Λακασά, Καθημερινή, 15/1/2008)

Ομάδα κρούσης για την επισήμανση των προβλημάτων, την προώθηση των μεταρρυθμίσεων και τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών ΑΕΙ συγκροτούν πανεπιστημιακοί, οι οποίοι μετείχαν στη λεγόμενη «ομάδα των 1.000 πανεπιστημιακών», οι οποίοι ετάχθησαν υπέρ των μεταρρυθμίσεων.

Πρόκειται ουσιαστικά για τα μέλη της «Πρωτοβουλίας για τη Μεταρρύθμιση και Αναβάθμιση του πανεπιστημίου» οι οποίοι ίδρυσαν το Παρατηρητήριο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Είναι ένα think tank με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη νέων ιδεών γύρω από την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τη μελέτη διεθνών ρευμάτων και τάσεων. Ταυτόχρονα, ο φορέας επιδιώκει να βοηθήσει τα ελληνικά πανεπιστήμια να ενισχύσουν τις σχέσεις τους με την ελληνική οικονομία και κοινωνία, καθώς και να προσαρμοστούν στις διεθνείς εξελίξεις. Ειδικότερα, μιλώντας χθες στην «Κ» ο πρόεδρος του Παρατηρητηρίου κ. Αχιλλέας Μητσός, τόνισε ότι ο βασικός ρόλος του νέου οργανισμού είναι να αποτελέσει χώρο ζύμωσης νέων ιδεών για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και πεδίο διαλόγου για τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις με βάση και τις εξελίξεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Το Παρατηρητήριο θα δώσει το στίγμα του με την οργάνωση διεθνούς συνεδρίου από τις 27 έως τις 29 Μαρτίου με τη συμμετοχή ξένων πανεπιστημιακών και διανοουμένων, οι οποίοι έχουν εμπειρία από διοίκηση πανεπιστημίων. Το συνέδριο θα κινηθεί σε τέσσερις βασικούς άξονες:

- Τη διασφάλιση της ποιότητας, με τους συνέδρους να εστιάζουν στην αξία της αξιολόγησης αλλά και να δίνουν βάρος στη σημασία της σωστής αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού και των υποδομών.

- Την ενίσχυση των σχέσεων των πανεπιστημίων με την κοινωνία και την οικονομία.

- Το άνοιγμα των ελληνικών ΑΕΙ στο διεθνές περιβάλλον, με κύριο στόχο την καλύτερη συμμετοχή των ελληνικών ΑΕΙ στον ευρωπαϊκό χώρο εκπαίδευσης και έρευνας.

- Θα εξετασθούν οι όροι και τα βήματα για την ουσιαστική οικονομική και ακαδημαϊκή αυτονομία των ΑΕΙ.

«Πρέπει να ξεκολλήσουμε από το τέλμα, να αναλάβουμε τις ευθύνες μας όλοι», δήλωσε στην «Κ» ο αναπληρωτής καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεώργιος Παγουλάτος, αποτυπώνοντας το πνεύμα όσων μετέχουν στην προσπάθεια.

Ποιος είναι ο Αχ. Μητσός

Ο Αχιλλέας Μητσός είναι οικονομολόγος με διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Pittsburgh των ΗΠΑ. Από το 2000 μέχρι το 2006 ήταν γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδιος για θέματα επιστήμης, έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. Διετέλεσε διευθυντής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρμόδιος για το ανθρώπινο ερευνητικό δυναμικό (1996), για την επαγγελματική κατάρτιση (1993). Είναι επισκέπτης καθηγητής της Οικονομικής Σχολής του Λονδίνου (LSE).

Μια συνήθης κατάσταση...

στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

Φ. Αλικαρίδης, αναπλ. καθηγητή Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Η περίπτωση των Ζωνιανών και ότι αυτή εκφράζει, φαίνεται ότι δεν είναι μια ειδική και ξεκομμένη από την Ελληνική πραγματικότητα κατάσταση, αλλά αντίθετα ότι διατρέχει ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό της χώρας.

Η Δημοκρατία δεν μένει εδώ.

Στην Ιατρική Σχολή της Αθήνας τα θέματα της συναλλαγής, της διαπλοκής, της ευνοιοκρατίας και των πιέσεων είναι η ζοφερή καθημερινή πραγματικότητα. Το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτρέφονται τα φαινόμενα αυτά είναι η ανυπαρξία δημοκρατικών δομών, συλλογικής λειτουργίας και διαφάνειας και οι εξαρτημένες ακαδημαϊκές και επαγγελματικές σχέσεις. Παράλληλα η έκπτωση των αξιών και η άμβλυνση των ηθικών αντιστάσεων και της ιστορικής μνήμης, που χαρακτηρίζουν το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας, οδηγούν στην καταρράκωση κάθε έννοιας δικαίου και αξιοκρατίας.

Ακαδημαϊκοί δάσκαλοι με συμπεριφορές προσβλητικές και απάνθρωπες προς ασθενείς, συνεργάτες και φοιτητές και δάσκαλοι που ολόκληρη τη χρονιά δεν δίδαξαν ούτε μια ώρα σε φοιτητές, ανακηρύσσονται σε «δασκάλους της χρονιάς». Ο τίτλος του Επίτιμου Διδάκτορα παραχωρείται ως αντάλλαγμα ακαδημαϊκών υποχρεώσεων του παρελθόντος ή υποσχέσεων του μέλλοντος. Αμφιθέατρα αφιερώνονται και παίρνουν το όνομα καθηγητών αμφισβητούμενης ακαδημαϊκής προσφοράς ή και καταδικασμένων για συνεργασία με τη Χούντα. Συνδικαλιστικά όργανα νομιμοποιούν «το φακελάκι» ως φυσική απόρροια των πραγματικά χαμηλών μισθών των πανεπιστημιακών γιατρών.

Η περιπέτεια της υγείας του Αρχιεπίσκοπου Χριστόδουλου, αποκάλυψε σε όλη της την έκταση τις αρχές, το ήθος, την ποιότητα αλλά ακόμη και την επιστημονική ανεπάρκεια και τις σχέσεις αλληλοσπαραγμού ορισμένων Πανεπιστημιακών Δασκάλων.

Συναλλαγή, διαπλοκή, ευνοιοκρατία.

Οι εκλογές των ακαδημαϊκών οργάνων είναι συνήθως προσυμφωνημένες από το συνδικαλιστικό όργανο των καθηγητών Ιατρικής Αθήνας, την ΕΚΙΠΑ (Ένωση Καθηγητών Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών), με συμμετοχή ενός και μόνο υποψηφίου. Και εκεί που απαιτείται και η φοιτητική συμμετοχή αυτή αποτελεί δυστυχώς αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ υποψηφίων και συνδικαλιστών φοιτητών. Το αντάλλαγμα είναι η «διευκόλυνση» στις τμηματικές εξετάσεις, ή κατά προτεραιότητα επιλογή για ειδικότητα, η επιλογή για διδακτορικό ή για μια πανεπιστημιακή θέση του ΝΔ 407/80.

Ας σημειωθεί ότι για την επιλογή υποψηφίων διδακτόρων ή για την κατάληψη μιας θέσης διδάσκοντα του ΝΔ 407/80 δεν εφαρμόζεται κανένα κριτήριο πέρα από την προσωπική «συνέντευξη» του υποψηφίου. Ο σύλλογος των μελών ΔΕΠ ο οποίος θα μπορούσε να αντισταθεί σε αυτόν τον εκμαυλισμό συνειδήσεων είναι εντελώς απαξιωμένος αφού δίνει την εντύπωση ότι, αν δεν ελέγχεται, συμπορεύεται πλήρως με την ΕΚΙΠΑ. Οι κατά καιρούς πρόεδροι του συλλόγου είναι συγχρόνως υποψήφιοι για εξέλιξη στην βαθμίδα του καθηγητή γεγονός που αντικειμενικά αμβλύνει τις αντιστάσεις τους και τους περιορίζει σε ρόλο απλού διαμεσολαβητή.

Με δεδομένο λοιπόν ότι δεν υφίστανται συλλογικές διαφανείς διαδικασίες, ο κάθε καθηγητής είναι απόλυτος μονάρχης στην κλινική ή στο εργαστήριο που διευθύνει. Ελάχιστοι τολμούν να εναντιωθούν στην απόφαση ή έστω να εκφράσουν άλλη άποψη από αυτήν που εκφράζει ο Διευθυντής. Το τίμημα της αντίστασης είναι η ακαδημαϊκή καθήλωση και η περιθωριοποίηση τους από την ομάδα της κλινικής ή του εργαστηρίου. Δεδομένου δε ότι ο γιατρός και ιδιαίτερα ο κλινικός πρέπει να είναι επιστημονικά μάχιμος, η περιθωριοποίηση του αυτή σημαίνει τον επιστημονικό αλλά και τον επαγγελματικό του θάνατο.

Οι εκλογές σε θέσεις ΔΕΠ και ιδιαίτερα στη θέση του καθηγητή είναι συνήθως το αποκορύφωμα της συναλλαγής, των πιέσεων και της διαπλοκής. «Τα κριτήρια» που έχουν ορισθεί εξωθεσμικά από την ΕΚΙΠΑ καταστρατηγούνται συνεχώς και χρησιμοποιούνται μόνο για τους ανεπιθύμητους. Η διδακτική ικανότητα και το κλινικό έργο των υποψηφίων ουδέποτε ελέγχεται και λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη. Το αποτέλεσμα είναι κάποιες διευθύνσεις κλινικών να βρίσκονται σε χέρια άριστων ερευνητών σύμφωνα με τα τεκμήρια, οι οποίοι όμως αμφισβητούνται ως προς την επάρκεια τους ως κλινικοί γιατροί. Υποψήφιοι σε καθεστώς ομηρίας υποχρεώνονται να περιμένουν χρόνια για την εισηγητική έκθεση, εκβιαζόμενοι ότι αν επιμείνουν η εισήγηση θα είναι αρνητική, ή «πείθονται» να αποσυρθούν με ή χωρίς ανταλλάγματα που άλλοτε υλοποιούνται και άλλοτε όχι. Μεθοδεύσεις, πιέσεις και υποσχέσεις μεταξύ των εκλεκτόρων είναι η συνήθης πρακτική, ενώ από το παιχνίδι δεν φαίνεται να εξαιρούνται ούτε τα μέλη της Ακαδημίας Αθηνών.

Και η οικογενειοκρατία καλά κρατεί.

Γιοι, κόρες, ανίψια, γαμπροί, κουμπάροι, σύζυγοι, όλοι έχουν την θέση τους σ’ αυτό το πανηγύρι. Σύμφωνα με μαθηματικό υπολογισμό μέλους της ΕΚΙΠΑ ένας στους δύο καθηγητές της σχολής φροντίζει για την διαδοχή του από συγγενικό του πρόσωπο. Οι θέσεις ανταλλάσσονται, εναλλάσσονται, κληρονομούνται ή προικοδοτούνται χωρίς να επιστρέφονται με το διαζύγιο. Αλλά και η διαπλοκή με την πολιτική ηγεσία έχει και αυτή την θέση της. Θέσεις προκηρύσσονται και καταλαμβάνονται από Υπουργούς και πρώην Υπουργούς ενώ προκηρύσσονται ακόμη και θέσεις για να καταληφθούν από μελλοντικούς υπουργούς ώστε να χρησιμοποιήσουν τον Ακαδημαϊκό τίτλο για την πολιτική τους σταδιοδρομία.

Η ανθυγιεινή κατάσταση της Ιατρικής Σχολής Αθήνας

Σε αυτή την ανθυγιεινή καθημερινή πραγματικότητα προστίθεται το θεσμικό πλαίσιο το οποίο σε καμία περίπτωση δεν ωθεί τους διδάσκοντες να επενδύσουν στην εκπαίδευση για την ακαδημαϊκή τους εξέλιξη. Το εκπαιδευτικό έργο αποτελεί πάρεργο και σε πολλές περιπτώσεις πραγματοποιείται από ειδικευόμενους γιατρούς, ενώ οι φοιτητές έχουν αποδεχθεί ως φυσική κατάσταση την αδιαφορία ή και την απουσία των μελών ΔΕΠ από τα μαθήματα και τις κλινικές. Τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία αντί να αποτελούν κέντρα εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου έχουν μετατραπεί σε κέντρα εξυπηρέτησης της ιδιωτικής πελατείας των Πανεπιστημιακών γιατρών, η δε παρουσία των φοιτητών σε αυτά κρίνεται τουλάχιστον ως ενοχλητική.

Ο αριθμός των συγγραμμάτων που χορηγούνται στους φοιτητές, πολλά από τα οποία δεν χρησιμοποιούνται, είναι στα όρια της νομιμότητας και η τιμή των μεταφρασμένων ξενόγλωσσων δυσανάλογα μεγάλη σε σύγκριση με την τιμή του πρωτοτύπου. Το γιατί και το ποιος καρπώνεται αυτή την διαφορά είναι προς διερεύνηση.

Η σιωπή δεν είναι χρυσός

Η κατάσταση αυτή δεν χαρακτηρίζει προφανώς το σύνολο των Πανεπιστημιακών της Ιατρικής Σχολής όπως και η κατάσταση στα Ζωνιανά δεν χαρακτηρίζει όλους τους κατοίκους τους. Η αφωνία όμως και η ανοχή η οποία καταδείχθηκε στην περίπτωση των κατοίκων των Ζωνιανών και η οποία αφορούσε αγρότες και κτηνοτρόφους δεν μπορεί να επαναλαμβάνεται μέσα σε μια Πανεπιστημιακή Σχολή όπου υποτίθεται ότι βρίσκεται η επιστημονική και η πνευματική ηγεσία της χώρας. Η σιωπή δεν μπορεί να είναι χρυσός για ακαδημαϊκούς δασκάλους οι οποίοι διαμορφώνουν τις συνειδήσεις της νέας γενιάς.

Απάντηση του Παύλου Σακκά, αναπλ. καθηγητή Ιατρικής Σχολής Αθηνών,

Η Ιατρική Σχολή Αθηνών δεν είναι Ζωγιανά.

Η Αυγή στις 16/12/07 φιλοξένησε άρθρο του κ Αλικαρίδη, στο οποίο ο συγγραφέας, αφού εξέθετε όλα τα στραβά που συμβαίνουν στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, παραλλήλιζε την Σχολή με τα γνωστά Ζωγιανά. Συμφωνώ με τον συντάκτη στα περισσότερα από αυτά που καταμαρτυρεί για την Σχολή μας, όμως η ισοπεδωτική λογική του δεν πρέπει να περάσει ασχολίαστη. Ειδικά όταν παραλληλίζεται η μεγαλύτερη και καλύτερη Ιατρική Σχολή της χώρας, πρώτη στις προτιμήσεις των μαθητών και των γονέων τις τελευταίες δεκαετίες, με μια κοινωνική νησίδα όπου το μέγεθος της εγκληματικότητας συγκλόνισε την κοινή γνώμη της χώρας μας, η κριτική ξεπερνά κάθε όριο.

Το να επιδιώκει κάποιος να διορθώσει τα κακώς κείμενα, είναι υποχρέωση κάθε ενεργού πολίτη. Το να απαξιώνει όμως ότι καλό γιατί μπορεί να κρύβει και αρνητικές πτυχές, είναι ίδιον είτε ενός εκ πεποιθήσεως γκρινιάρη είτε ενός αθεράπευτα ρομαντικού, ο οποίος πιστεύει ότι μπορεί να βρει την ουτοπία. Συνήθως βέβαια και τα δύο χαρακτηριστικά συμπίπτουν στους ίδιους ανθρώπους, οι οποίοι οδηγούνται στην ασφάλεια του περιθωρίου, από όπου λιθοβολούν ότι κινείται.

Επιτέλους πρέπει κάποιοι να αντιληφθούν ότι η ουτοπία είναι ένας χώρος φανταστικός στον οποίο δυστυχώς δεν ευδοκιμεί το ζώον άνθρωπος. Όσες φιλότιμες προσπάθειες έγιναν για την δημιουργία ουτοπικών χώρων, η ιστορία έδειξε ότι κατέληξαν σε καταστάσεις που δικαίως μπορούν να παραλληλιστούν με τα Ζωγιανά, αφού προηγουμένως θυσιάστηκαν τα όνειρα και οι ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η στείρα κριτική όχι μόνο δεν βοηθάει, αλλά δικαιώνει όσους καραδοκούν να κάνουν τους «σωτήρες». Στην προκειμένη μάλιστα περίπτωση της Ιατρικής, υπάρχουν πολλοί που προετοιμάζουν το έδαφος για την ίδρυση ιδιωτικών σχολών, απαξιώνοντας τα δημόσια ΑΕΙ.

Η Ιατρική Σχολή Αθηνών παρά τα προβλήματα που αναμφισβήτητα αντιμετωπίζει, εντούτοις αποτελεί την ατμομηχανή του Πανεπιστημίου στην έρευνα. Εξάλλου παράγει τους περισσότερους γιατρούς, από όλες τις Ιατρικές σχολές της Ευρώπης και είναι υπερήφανη για την ποιότητα των αποφοίτων της. Είναι κοινή διαπίστωση ότι οι απόφοιτοί μας, όπου στο εξωτερικό συνεχίσουν την καριέρα τους, διαπρέπουν. Αισθάνομαι ότι αποτελεί τιμή μου να διδάσκω σε αυτή την Σχολή και υποχρέωσή μου την τιμή αυτή να την υπερασπίζομαι.

Μεταξύ κότας και κτήνους

Το πανεπιστήμιο της Κύπρου στήθηκε στα πρότυπα των σύγχρονων, ημικρατικών πανεπιστημίων της Ευρώπης. Σήμερα, περπατά σταθερά και με αυξανόμενη φήμη στο δρόμο της επιστημονικής καταξίωσης. Η διαρροή παιδιών προς το εξωτερικό περιορίστηκε αρκετά. Είναι θέμα DNA τελικά;

(από τον Xρήστο Μιχαηλίδη, LIFO, 10/1/2008)

«Ναι, αλλά εδώ είναι διαφορετικά...»

Ως απάντηση, σε κάθε... εναλλακτική είδηση, ετούτο το γνωστό, ελληνικό τροπάριο. Ο αντίλογος της φυλής. Το επιχείρημα του κάθε -και είναι πολλά- εθνικού μας ελλείμματος. Ήμουν στην Κύπρο την περασμένη εβδομάδα. Και άκουσα τον Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο να ανακοινώνει ότι «σύντομα θα υπάρξει και νομοθετική ρύθμιση για την ίδρυση τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Κύπρο». Παρασύρθηκα προς στιγμήν, και σκέφτηκα πως αν βγω έξω στους δρόμους, θα συναντήσω εξαγριωμένους διαδηλωτές να φωνάζουν «κάτω τα χέρια από τη δωρεάν παιδεία», και άλλα που μου 'χουν μείνει από δω.

«Στόχος μας είναι να γίνει o τόπος μας κέντρο εκπαίδευσης και έρευνας για φοιτητές από άλλες ευρωπαϊκές, αλλά και γειτονικές χώρες της Μέσης Ανατολής» συνέχισε ο κ. Παπαδόπουλος, χωρίς να υπάρξει ούτε μία αντίδραση από κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης, ούτε καν από το κομουνιστικό ΑΚΕΛ. Σκεφθείτε. Είναι-δεν-είναι 15 χρόνια που η Κύπρος απέκτησε δικό της πανεπιστήμιο. Πριν από αυτό, όλα της τα παιδιά που ήθελαν ή μπορούσαν να σπουδάσουν, αναγκαστικά ξενιτεύονταν - τα περισσότερα για Ελλάδα και Αγγλία.

Έτσι, απουσίαζε πάντοτε από το νησί ένα πολύ δημιουργικό κομμάτι της νεολαίας του. Η κοινωνική ζωή ήταν μαραμένη. Πώς αλλιώς να ‘ναι, χωρίς τις ανησυχίες, τους ξεσηκωμούς, τις ιδέες, τους πειραματισμούς, τα λάθη των νέων παιδιών. Το πανεπιστήμιο της Κύπρου στήθηκε στα πρότυπα των σύγχρονων, ημικρατικών πανεπιστημίων της Ευρώπης. Σήμερα, περπατά σταθερά και με αυξανόμενη φήμη, στο δρόμο της επιστημονικής καταξίωσης. Η διαρροή παιδιών προς το εξωτερικό περιορίστηκε αρκετά. Λίγες ήταν οι απώλειες από την Αγγλία, την Αμερική, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Πολλές από την Ελλάδα.

Εδώ βιώσαμε πέρυσι μιαν αστεία «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση» που, όποιος μπορέσει αξιόπιστα να εξηγήσει τι και πώς μεταρρυθμίστηκε κερδίζει ένα ωραίο δείπνο πολυτελείας με το νέο υπουργό Παιδείας κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη (Κάποτε, ψιθυρίζει εδώ ο εντός μου προβοκάτορας, το αξίωμα αυτό κατείχαν φωτισμένοι άνθρωποι, γραμματιζούμενοι, δάσκαλοι, λάτρεις της επιστήμης...)

Κι απ' έξω, στην αγορά, ο θόρυβος από παραπλανημένους και λαϊκίζοντες. «Τα παιδιά μας». «Η σπουδάζουσα νεολαία μας». Ουδέποτε τόσο πολύ χάιδεμα σε παιδιά που συνήθισαν και επέβαλαν τη μετριότητα και τη φτήνια - συνεπικουρούμενοι, ασφαλώς, από «μεγάλους» της πολιτικής και της κοινωνίας σαχλαμαρίζοντες. Σου λένε «είναι άλλο εδώ το σύστημα». Σου εξηγούν, π.χ., ότι υπάρχουν πολλοί φοιτητές εδώ που είναι φτωχοί και εργαζόμενοι, και άρα είναι άδικο να καταργηθεί ο... θεσμός του «αιώνιου φοιτητή». Έχουν δίκιο. Μόνο στην Ελλάδα υπάρχουν φτωχά παιδιά, που αναγκάζονται να εργάζονται ταυτόχρονα με τις σπουδές τους...

Σου λένε «είναι άλλη η νοοτροπία μας», όταν τους επισημαίνεις, π.χ., ότι, κοιτάξτε να δείτε, ρε παιδιά, και στην Ιταλία απαγορεύτηκε το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους, και στη Γαλλία από προχθές, και στην Τουρκία σε λίγους μήνες. Σαν να μιλάς σε τοίχο. Τίποτα. Ντιπ, τούβλο. «Δεν με νοιάζει. Εγώ έτσι γουστάρω να ζω» απαντά. Ο ίδιος τύπος που με μεγάλη ευκολία θα στιγματίσει μια άλλη παρανομία, που δεν τον βολεύει.

Έξω όταν πηγαίνει, ο μάγκας γίνεται αρνάκι βεβαίως. Γιατί εκεί δεν τον παίρνει. Και στην ουρά στέκεται. Και το τσιγάρο δεν ανάβει. Και εξυπνάδες στους δρόμους δεν μπορεί να κάνει. Και σκουπίδια έξω από τους κάδους δεν μπορεί να πετάξει. Και άνω-κάτω τα αμφιθέατρα και τα εργαστήρια στα πανεπιστήμια δεν μπορεί να κάνει. Κοτούλα.

Κοτούλα που, μόλις ξαναπατήσει το πόδι στα πάτρια εδάφη, ξαναγίνεται κτήνος. Και αρχίζει αμέσως να κατηγορεί όλους τους άλλους για «ρατσιστικές και καταπιεστικές συμπεριφορές εναντίον των πολιτών τους», δοξάζοντας ταυτόχρονα την αχαλίνωτη δημοκρατία-ασυδοσία που απολαμβάνουν εδώ.

Παράξενο DNA, μα τον Δία!..

Πανεπιστημιακοί κατά επιθεωρητή για τα οικονομικά

...

Με λουκέτο στο Πανεπιστήμιο Κρήτης απειλούν πανεπιστημιακοί του, εάν δεν ξεκαθαρίσει η κατάσταση των οικονομικών ελέγχων στο ίδρυμα. Ειδικότερα, αύριο θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη με τη συμμετοχή των υφυπουργών Οικονομίας κ. Αντώνη Μπέζα, Παιδείας κ. Σπύρου Ταλιαδούρου και το πρυτανικό συμβούλιο του ΑΕΙ. Οπως ανέφερε στην «Κ» ο πρύτανης κ. Ιωάννης Παλλήκαρης, αίτημα είναι να υπάρξει κυβερνητική παρέμβαση ώστε να ανακληθούν οι καταλογισμοί σε 26 πανεπιστημιακούς, από τους οποίους ζητείται η καταβολή 4,8 εκατ. ευρώ, ύστερα από διαχειριστικούς ελέγχους.

Η πρυτανική αρχή βάλλει κατά του οικονομικού επιθεωρητή κ. Χριστοδουλάκη, ο οποίος στήριξε τους καταλογισμούς σε παλαιότερα γεγονότα για τα οποία υπάρχει εκκρεμής δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Εάν από την αυριανή συνάντηση δεν υπάρξει ικανοποιητική λύση για τους πανεπιστημιακούς, έχει οριστεί συνεδρίαση της Συγκλήτου για την επόμενη Τρίτη 15 Ιανουαρίου με θέμα τη διακοπή της λειτουργίας του ιδρύματος. Ηδη, από τις 21 Δεκεμβρίου οι πανεπιστημιακοί δεν υπογράφουν διοικητικές πράξεις οικονομικού περιεχομένου.

(Καθημερινή, 9/1/2008)